Ammonium carbonicum

Algemeenheden: Als wij op de ouderwetse manier zouden praktiseren en de wonderlijk vluchtige aard van Ammonium carb. in sommige van zijn vormen in aanmerking namen, zouden wij het slechts beschouwen als een middel om flauwte en eenvoudige aandoeningen te verlichten en het in de vorm van vlugzout gebruiken om oude vrijsters en sommige andere vrouwen op te beuren.

Maar Ammonium carb. is een diepwerkend constitutioneel middel, een anti-psoricum. Het brengt snelle veranderingen in het bloed teweeg, verstoort het hele organisme en vestigt een scheurbuikachtige constitutie. Al zijn vochten zijn bijtend.

Het speeksel wordt bijtend en ontvellt de lippen, zodat zij in de mondhoeken en in het midden barsten en rauw, droog en korstig worden.

De oogleden etteren en worden droog en gebarsten door het ontvellende vocht uit het oog.

De ontlasting is bijtend en ontvellt.

De genitaliën van de vrouw worden rauw en pijnlijk door de bijtende menstruele afscheiding en leucorroe, en waar zich ook maar een zweer op de huid bevindt, ontvellen de vochten die daaruit sijpelen de omliggende delen; dit ontvellende karakter behoort tot alle uitvloeiende vochten en afscheidingen.

Dit middel heeft bloedingen van zwart bloed, vaak vloeibaar bloed dat niet wil stollen, vloeiend uit de neus, de uterus, de urineblaas en de darmen.

Het bloed is donker, wat toont dat er een grote stoornis in de circulatie plaatsvindt.

De huid heeft een gemarmerd uiterlijk, vermengd met grote bleekheid.

Het veroorzaakt een hevige werking op het hart, waarbij hoorbare hartkloppingen optreden en iedere beweging het bonzen verergert. Hiermee gaat grote prostratie gepaard.

Het is een merkwaardige samenloop dat de ouden wisten dat Amm. carb. moeilijke ademhaling bij hartaanvallen kon overwinnen en dat aqua ammonia of vlugzout tegenwoordig tot op zekere hoogte wordt gebruikt bij soortgelijke indicaties als de genoemde.

Men gebruikt het als stimulant, maar wanneer het geïndiceerd is, is één enkele zeer hoge dosis voldoende.

De ouden wisten ook genoeg om vlugzout te gebruiken bij adynamische vormen van pneumonie, op het keerpunt in het vergevorderde stadium; dat is een oude allopathische praktijk, maar zij had een homeopathische relatie tot sommige gevallen.

Nu en dan genazen zij een patiënt in het vreselijke stadium van prostratie met hartfalen aan het einde van een pneumonie, en doordat zij zo iemand verlichting gaven, werd het daarmee als middel voor toekomstig gebruik gevestigd.

Ammonium carb. heeft een toestand analoog aan bloedvergiftiging, zoals wij die aantreffen bij erysipelas en bij de meest kwaadaardige vormen van scarlatina, met prostratie en grote dyspneu, zodat het lijkt alsof het hart het begeeft.

Daarbij is er een ongewone vlekkerige toestand van het lichaamsoppervlak, door de paralytische toestand van de bloedvaten, vergroting van de klieren, een grauw-livide kleur en gezwollenheid van het gezicht.

Amm. carb. is allopathisch eeuwenlang juist in zo'n toestand gebruikt en heeft door zijn werkzaamheid zijn homeopathische relatie aangetoond.

Hart

Het past bij eenvoudige verzwakking, zwak hart en vermagering. Er is vrijwel een afwezigheid van symptomen en een gebrek aan reactie op middelen.

De patiënt moet in bed liggen wegens de hartkloppingen en de moeilijke ademhaling bij beweging. Het is louter een kwestie van zwakte. Zo'n geval heeft mij anderhalf jaar lang sterk beziggehouden.

Er was in deze stad een vrouw die precies aan deze beschrijving voldeed; haar toestand was er een van eigenaardige cardiale zwakte met dyspneu en hartkloppingen bij beweging; ik had het geval behandeld, maar niet volledig bestudeerd, en omdat zij onder mijn behandeling geen vooruitgang boekte, werd zij uit mijn handen genomen en toevertrouwd aan een van onze bekwaamste neurologen, die haar een “rustkuur” gaf en beloofde dat zij binnen zes weken volkomen gezond zou zijn.

Maar aan het einde van zes weken was zij erger dan ooit, en toen werd een hartspecialist gehaald om haar te onderzoeken.

Hij zei dat het waar was dat het hart niet krachtig was, maar dat er geen organische afwijking bestond en dat het geval dus niet tot zijn vakgebied behoorde.

Daarna werd een longspecialist erbij gehaald, en later werd zij onderzocht door allerlei specialisten. Al haar organen werden volledig onderzocht, en men verklaarde dat er niets mis mee was; maar de arme vrouw kon door haar lijden en haar hartkloppingen niet lopen.

Zij had een lichte, droge, hakkende hoest die niets voorstelde, maar haar borst werd onderzocht en daarmee was niets aan de hand.

Maar nadat zij ongeveer drie maanden in deze voortdurende lijdensweg had verkeerd en gestaag achteruitging, kreeg de kant van de familie die mij aanhing de overhand op de anderen en ging ik haar opnieuw bezoeken.

Ik bleef het geval bestuderen, dat uiterst vaag was en niets anders bood dan die paar symptomen, en ten slotte kwam ik uit op Ammonium carb., en zij gebruikt dit middel nu achttien maanden.

Zij beklimt nu bergen, doet alles wat zij wil doen en staat op het punt een eigen huishouden te beginnen.

Zij is van een geval van nerveuze prostratie, mentale uitputting en welke andere diagnose men haar ook maar had kunnen opplakken, veranderd in een gezonde vrouw, en dat onder dat ene middel.

Dit toont u hoe diep dit middel werkt. Eén dosis werkt bij haar gewoonlijk zes weken tot twee maanden door en verbetert haar telkens gestaag.

Uitputting die bij elke menstruatieperiode optreedt. Een aanval van cholera, of van wat men voor cholera zou kunnen aanzien, op de eerste dag van de menstruatie; een overvloedige diarree.

Soms is het een uitputting met braken, een uitputting zoals bij Veratrum, met koude, blauwheid, inzinking, dyspneu.

Astma: Het soort dyspneu waarover ik tot nu toe heb gesproken, is geen astmatische dyspneu; het is een cardiale dyspneu ten gevolge van een zwak hart; maar dit middel heeft ook astma, en bij dat astma bestaat deze bijzonderheid: wanneer de kamer warm is, neemt de dyspneu toe totdat verstikking dreigend lijkt; alsof hij bij gebrek aan adem zou sterven.

Hij wordt gedwongen naar buiten te gaan in de koude lucht voor verlichting. Terwijl de warme kamer de dyspneu bij astmatische klachten doet toenemen, wordt de lichamelijke toestand van de patiënt door koude verergerd.

De lichamelijke klachten en de hoofdpijn zijn erger door koude.

Botten: Een veelvoorkomend kenmerk van dit middel is pijn in de botten. De botten doen pijn alsof zij zouden breken. De tanden doen heftig pijn bij iedere weersverandering of bij verandering van de temperatuur in de mond. De kaken doen pijn of de tandwortels doen pijn.

Een duidelijk kenmerk is het uitvallen van het haar, de vingernagels worden gelig, het tandvlees trekt zich van de tanden terug en bloedt, de tanden worden los; alles passend bij de scheurbuikachtige constitutie.

Hysterie: Dit middel heeft hysterie, en het is niet verwonderlijk dat nerveuze vrouwen een flesje ammonia aan hun kettinkje dragen.

Veel vrouwen doen dit omdat zij, zodra zij in een benauwde ruimte komen, flauwvallen en hun vlugzout moeten gebruiken.

Deze toestand bij de vrouw is, als hij slechts in milde mate bestaat, niet hysterisch; hij behoort tot de gevoelige aard van vrouwen; maar wordt hij duidelijker uitgesproken, dan is hij hysterisch.

De hysterische flauwte wordt door het gebruik van vlugzout afgewend. Amm. carb. zal de werking van het hart stimuleren en verlichting geven.

Neerslachtigheid: Het middel is vol neerslachtigheid. Zij weent veel, heeft flauwteaanvallen, angst, onrust en uitputting door beweging. Overgevoelig voor wat zij anderen hoort zeggen.

Klachten door te luisteren naar anderen die spreken. Klachten, zowel geestelijk als lichamelijk, zijn erger bij nat weer, en zij is gevoelig voor koud, guur, nat weer.

Jichtige klachten, nerveuze klachten, prostratie, cardiale klachten, dyspneu, hoofdpijn, enz. komen op bij guur weer.

Hoofdpijn: Een congestieve hoofdpijn komt op bij nat weer en door weersverandering. Gevoel alsof de hersenen door het voorhoofd en de ogen naar buiten zouden sijpelen.

“Pulserend, kloppend in het voorhoofd alsof het zou barsten.”

De hoofdpijn is erger door stappen, vooral de hoofdpijnen die tijdens de menstruatie optreden.

Hoofdpijn erger in de ochtend. Dit middel toont bij zulke hoofdpijnen, met de symptomen die ik heb beschreven, zijn antidotische relatie tot Lachesis, omdat Lachesis deze hele prostratietoestand voortbrengt.

In de oude leerboeken vindt u deze uitdrukking: “Onverenigbaar met Lachesis.”

Dit betekent dat, wanneer Lachesis in hoge potentie is gegeven en curatief heeft gewerkt, Ammonium carb. daarna waarschijnlijk niet curatief zal werken en soms in staat is het geval te verstoren, het te verwarren en de symptomen door elkaar te mengen.

Maar wanneer Lach. in een te lage potentie is gegeven en de patiënt door de ruwe stof is vergiftigd, wordt dit middel daardoor een antidotum, gebruikt in hoge potentie, vanwege de overeenkomst in werking.

Het zal veel van de giftige symptomen van het geval overwinnen. Wanneer u het klinische beeld onderzoekt van mensen die door slangen zijn gebeten en vervolgens de pathogenese van dit middel bestudeert, zult u een grote overeenkomst tussen beide zien.

Het is bekend dat dit middel herhaaldelijk is gebruikt bij slangenbeten. Het heeft duidelijk niet allen gered, maar het moet in deze gevallen toch iets hebben gedaan, anders zou het zich niet zo'n grote reputatie hebben verworven.

Geef het niet als antidotum per se, maar wanneer het geïndiceerd is bij bloedvergiftiging en dierenbeten met zymose, met neiging tot zwarte vloeibare bloedingen, zoals bij Elaps.

Bij de slangengiften loopt een neiging tot bloeding van zwart bloed dat niet wil stollen als een rode draad door het beeld.

Ogen

Het heeft veel oogsymptomen.

Vonken voor de ogen in samenhang met hoofdpijn; dubbelzien; afkeer van licht.

“Een grote zwarte vlek zweeft voor de ogen na het naaien.”

Wanneer deze symptomen aanwezig zijn geweest in een constitutionele toestand zoals ik heb beschreven, heeft dit middel cataract genezen; het heeft de patiënt genezen en ten slotte is de ooglens weer helder geworden.

Branderige ogen, smartende ogen, bloeddoorlopen ogen.

Het verstoort het gehoor en veroorzaakt slechthorendheid en afscheiding van bijtend vocht uit de oren.

Neus

Wij hebben de beschreven scheurbuikachtige, catarrale toestand van de neus.

De afscheiding uit de neus is bijtend.

“Hevige pijn alsof de hersenen zich vlak boven de neus naar buiten persen.”

“Neusbloeding bij het wassen van gezicht of handen in de ochtend.”

Het heeft veel klachten door baden, en een duidelijk kenmerk is dat de huid na het baden bedekt is met rode, gevlekte vlekken.

Baden veroorzaakt overal, nu hier dan daar, stuwingen, evenals neusbloeding. Hartkloppingen zijn erger door baden.

In de keel zien we een beeld als bij kwaadaardige scarlatina, difterie en andere zymotische toestanden; paars, gezwollen, geülcereerd en bloedend, en gangreneus, gepaard gaand met grote uitputting, met vergrote tonsillen en klieren.

De klieren aan de buitenzijde van keel en hals zijn vergroot en als knobbels te voelen. Bij difterie, wanneer de neus verstopt is, schrikt het kind uit de slaap wakker, happend naar adem. Hier zien wij opnieuw zijn relatie tot Lachesis en de Ophidia, want kort nadat de patiënt in slaap is gevallen, wordt hij wakker met verstikking; bij difterie en bij borstklachten met grote prostratie is de patiënt erger na de slaap.

Menstruatie

Menstruatie te vroeg.

“Het menstruatiebloed is zwartachtig, vaak in klonters.”

De leucorroe is bijtend.

“Hevig scheurende pijn in abdomen en vagina.”

“Irritatie van de clitoris.”

Zwelling van de genitaliën. Laat mij u nu iets zeggen dat hier niet vermeld staat, maar belangrijk is, en dat is een gevoel van pijnlijkheid in alle bekkeningewanden; soms lijkt het alsof al haar inwendige delen rauw zijn.

Het is een gevoel van pijnlijkheid; niet altijd pijnlijk bij aanraken. Dit gevoel van diepgelegen pijnlijkheid wordt vooral tijdens de menstruatie gevoeld.

Gedurende de hele menstruatieperiode pijnlijkheid en rauwheid.

“Menstruatie te vroeg, overvloedig, zwartachtig, vaak in klonters, voorafgegaan door krampen en koliek.”

Borst

Het middel is vol catarrale symptomen en hoest, met veel gerochel van slijm in de borst en de luchtwegen.

Beklemming van de ademhaling, een catarrale dyspneu. Vooral is dit, wanneer de symptomen overeenstemmen, een middel bij hypostatische congestie van de longen, een opvulling van de borst met slijm dat moeilijk uit te drijven is; veel gerochel in de borst en grote zwakte.

Het is een goed palliatief in de laatste stadia van longtering. Een dosis Ammonium carb. wanneer er grote koude, prostratie en zwakte in de borst zijn.

Het lijkt sterk op dat gevoel van zwakte in de borst zoals bij Stannum. Hij kan nauwelijks hardop ophoesten en door de zwakte kan hij het slijm niet uitdrijven, zoals bij Ant. tart. Korte astmatische hoest.

De klachten van dit middel treden vooral om drie uur 's morgens op. De hoest komt dan op. Oude mensen die aan catarrh van de borst lijden, hebben om drie uur 's morgens een verergering met hartkloppingen en prostratie; zij worden op dat uur wakker met koud zweet en dyspneu.

Bijna zonder pols; zwakte van het hart. Gezicht bleek en koud.

“Grote matheid.” Gebrekkige reactie tijdens, of aan het einde van, ernstige zymotische aandoeningen, buiktyfus, difterie, scarlatina, erysipelas, enz.

Bij die klachten die tot een crisis zouden moeten komen, wanneer de patiënt onder overigens redelijk goed gekozen middelen in een toestand van grote uitputting raakt, hebt u een geval waarin dit middel met Arsenicum wedijvert om de nerveuze prostratie.

In de literatuur van de oude school ziet u spreken over “hartfalen”. Men zegt dat de patiënt het heel goed deed, maar ten slotte aan hartfalen stierf.

In zeer veel gevallen zou Ammonium carb., indien tijdig gegeven, het leven redden.

“Afkeer van wandelen in de open lucht.”

“Kinderen hebben een afkeer van wassen.”

De bedwarmte verlicht de reumatische pijnen, verlicht de koude rilling.

“In een warme kamer is de hoofdpijn beter.”

“Door wassen terugkeer van de symptomen; neusbloeding; blauwe handen; opgezette aderen.”

“Erger in koude lucht.”

Huid

Wij komen nu tot het uiterlijk van de huid:

“Lichaam rood alsof het met scarlatina bedekt is.”

“Putride vlakke zweren met een stekend gevoel.”

“Kwaadaardige scarlatina met slaperigheid, opschrikken uit de slaap.”

“Erysipelas bij oude mensen wanneer cerebrale symptomen zich ontwikkelen.”

Wanneer men een ernstige vorm van ziekte behandelt en er een eruptie naar de oppervlakte komt, zoals een karbunkel of erysipelas, en die de patiënt geen verlichting geeft, dan is er gevaar.

Er moet spoedig een middel worden gevonden. Wanneer een patiënt ernstig inwendig ziek wordt, is het niet ongewoon dat er ongezond uitziende furunkels tevoorschijn komen, of karbunkels, of erysipelasvlekken.

Het is altijd ernstig wanneer deze niet onmiddellijk gevolgd worden door verlichting voor de patiënt.

Het wijst op een verderfelijke toestand die opgehoopt is en niet langer kan worden ingehouden, en deze heftigheid zal vernietigend werken.

Dit is een van de middelen waarnaar u kunt grijpen om de voortgang van zulke toestanden te stuiten.

Elk middel natuurlijk dat overeenkomt met de totaliteit van de symptomen is het middel dat moet worden toegediend.