Ambra grisea
van James Tyler Kent — Voordrachten over homeopathische Materia Medica
Voortijdige ouderdom: Wanneer men dit middel als geheel overziet, zal het u voorkomen alsof u de kenmerken hebt bestudeerd van iemand die voortijdig oud is geworden.
U zult dikwijls symptomen zien optreden bij iemand van vijftig jaar die pas op tachtigjarige leeftijd zouden moeten verschijnen; en na bestudering van dit middel zult u zien dat hetzelfde aspect zich voordoet: een voortijdige ouderdom.
Wij herkennen beven en een eigenaardige vorm van zwakheid die met geen andere uitdrukking kan worden beschreven dan seniliteit; het is niet de verwardheid van geest die bij ziekte hoort, maar die bijzondere toestand die wij herkennen bij oude mensen, in het afnemende leven; beven en wankelen en een dromerige geestestoestand met vergeetachtigheid.
Hij gaat van het ene onderwerp naar het andere, stelt een vraag en stelt, zonder het antwoord af te wachten, alweer een andere.
Zo springt hij van het ene thema naar het andere. Men kan het nauwelijks verwardheid noemen; het is een dromerige geestestoestand, een staat van seniliteit.
Dit middel is nuttig wanneer een dergelijke toestand wordt aangetroffen bij jonge personen, wanneer de geest niet krankzinnig is en toch zwak. Vooral is het geïndiceerd bij die personen die een ogenblikkelijke, vluchtige nieuwsgierigheid vertonen, van het ene onderwerp naar het andere springend.
Vaak stelt een patiënt mij de ene vraag na de andere, zonder ooit te wachten tot de eerste is beantwoord, een fladderende, oppervlakkige prater, die niet schijnt te beseffen dat ik zijn vragen nog niet heb beantwoord; van die patiënt zeg ik tegen mijzelf dat hij Ambra grisea nodig heeft.
Die geestestoestand behoort in zo grote frequentie tot de moderne societyvrouw dat het u zal verbazen hoe vaak u haar overal opmerkt.
Een moderne society-schoonheid die nog niet eens de hiel van haar kous zou kunnen stoppen om haar leven te redden, zal binnen enkele jaren juist in die toestand raken, en zelfs Ambra zal haar niet genezen.
Maar er bestaat een vorm van zenuwziekte die zich door deze symptomen uit en die Ambra grisea zal genezen. Afwisseling van depressie van de stemming met heftigheid van karakter is nog een ander kenmerk. Dat behoort van nature tot de ouderdom.
Een periode van de grootste prikkelbaarheid wordt vaak gevolgd door depressie, een toestand van onverschilligheid voor alles, voor vreugde, voor verdriet, voor mensen enz., waarbij men met onverschilligheid omgaat met zaken die het hart van een evenwichtig mens vanzelf zouden breken.
Hij verwondert zich er zelfs niet over waarom hij door deze wonderlijke dingen niet opgewonden raakt, zo uitgesproken is die toestand van onverschilligheid. Veel van de klachten zijn erger in de ochtend.
Hij staat op met verwardheid en geestelijke dofheid en verkeert in een dromerige toestand, en tegen de avond krijgt hij symptomen van krankzinnigheid.
Duizeligheid
Ambra is een van de vaakst geïndiceerde middelen bij eenvoudige, onbestemde duizeligheid van oude mannen.
Zo duizelig dat zij niet de straat op kunnen; zo duizelig bij het opstaan in de ochtend dat zij een poos moeten wachten voordat zij weer op de been kunnen komen. Het is de duizeligheid die bij seniliteit en bij voortijdige ouderdom hoort.
Geest
Wanneer deze man nu probeert ergens diep over na te denken, worden zijn gedachten weggevaagd. Het is een soort verwardheid met het verdwijnen van ideeën.
Hij moet zich enkele malen ongewoon inspannen om zijn gedachten terug te brengen naar het punt waar zij waren, voordat hij de geest voldoende kan concentreren om over een idee te mediteren.
Maar terwijl concentratie van de geest moeilijk is, is hij gedwongen te blijven zitten en bij de onaangenaamste dingen stil te staan die zich aan hem opdringen en waarvan hij zich niet kan bevrijden.
Dit is enigszins analoog aan Natrum mur., maar het bijzondere kenmerk van Natr. mur. is dat zij er behagen in schept bij vroegere onaangename voorvallen stil te staan en 's nachts wakker ligt terwijl zij daaraan denkt.
Ambra grisea wordt gedwongen bij zulke dingen stil te staan. Beelden, valse gezichten, afschuwelijke verbeeldingen, fantasieën en visioenen kwellen hem en houden hem wakker.
In de halfdromerige toestand wordt zijn geest deze grimassen voortdurend voorgehouden. Zo'n gemoedstoestand kan ontstaan door zakelijke moeilijkheden, met duizeligheid, congestie naar hoofd en hersenen en mentale uitputting.
Eén ding loopt door dit middel heen: dat de aanwezigheid van andere personen de symptomen verergert; eveneens de duidelijke verergering door gesprek.
Een vrouw kan, wanneer zij door een verpleegster verzorgd wordt, geen stoelgang hebben zonder de verpleegster naar een andere kamer te sturen. Ondanks veel persen kan zij niets doen tenzij zij alleen is.
Van Natr. mur. wordt gezegd dat de patiënt niet kan urineren in aanwezigheid van andere personen.
De urine wil niet op gang komen wanneer er iemand in de buurt is. Dat is een onderdeel van het algemene beeld van dit middel. Verwardheid van geest en verlegenheid in aanwezigheid van andere personen. Verlegenheid in gezelschap. Zodra hij in gezelschap komt, treden blozen, beven, nerveuze opwinding op en verdwijnen de gedachten.
Met deze symptomen verbeeldt de patiënt zich dat hij zijn verstand verliest, en ten slotte verzinkt hij in een toestand van melancholie , droefheid en wanhoop, en wil hij niet leven. Hij walgt van zijn leven en wil sterven.
"Grote droefheid."
"Melancholie, zit dagenlang te wenen."
Zo is de geestestoestand van deze voortijdig oude patiënt met ingestorte constitutie. Het is een beeld van een wrak, en de vraag zal opkomen wanneer u een patiënt vindt die er zo uitziet en zich zo gedraagt, of u hem nog op tijd hebt gezien om hem te genezen.
U ziet gemakkelijk dat u iemand voor u hebt die bergafwaarts gaat en in krankzinnigheid van de ene of andere vorm terechtkomt. Een arts ziet de voorbode van een grote ineenstorting wanneer hij een Ambra grisea-patiënt ziet met deze zenuwachtige geestestoestand, dit trillen, beven en deze opwinding bij iemand die ooit een sterke, krachtige man was.
Een grote zakelijke of huiselijke schok heeft deze patiënt getroffen. Het is niet het aspect dat u ziet wanneer phthisis op komst is; u ziet niet de cachectische toestand, maar het is een uitputting van het zenuwstelsel, een geestelijke prostratie.
Een man doorstaat het verlies, het ene sterfgeval na het andere in de familie, en het lijkt alsof er niets meer overblijft; hij kan het niet filosofisch bezien; hij heeft zijn zaken en zijn vrienden verloren, en dan wordt hij dromerig en vraagt zich af of het leven de moeite waard is om te leven.
Dan is het dat u het aspect van Ambra grisea krijgt.
Modaliteiten : Veel van de klachten komen op in de ochtend en veel komen op na het eten .
"Duizeligheid met een zwaar gevoel op de vertex; erger na de slaap," maar vooral in de ochtend.
Het wordt niet in de tekst vermeld, maar het is ook erger na het eten.
"Moest gaan liggen wegens duizeligheid en een gevoel van zwakte in de maag."
Door de zenuwsymptomen heen zien wij dat muziek ondraaglijk is; muziek doet hem beven, verergert zijn geestelijke symptomen en geeft hem rugpijn alsof die met een hamer wordt geslagen.
Een aantal lichamelijke symptomen wordt opgewekt door naar muziek te luisteren. De tonen schijnen alsof zij een materiële substantie zijn die hem vastgrijpt.
Klachten zijn vaak eenzijdig; transpiratie aan één zijde van het lichaam of transpiratie aan de aangetaste zijde.
"Aan de rechterzijde van het hoofd, een plek waar het haar bij aanraken pijn doet alsof het gevoelig is."
Dezelfde gewaarwording is in de hoofdhuid, overgevoelig voor aanraking.
"De hoofdhuid voelt 's morgens bij het ontwaken pijnlijk-gevoelig aan; daarop volgt een gevoel van gevoelloosheid."
U zult zien dat het woord gevoelloosheid door de klachten heen loopt.
U zult een eigenaardige vorm van gevoelloosheid aantreffen, zoals die bij oude mensen hoort. Verminderde gevoeligheid van de delen; zwakke circulatie.
Ogen
Opnieuw vinden wij onder de oogsymptomen,
"Dofheid van het zien alsof men door een nevel kijkt."
Er treedt wazigheid van het zien op zonder enige toestand in het oog die dit zou rechtvaardigen. Het is een nerveuze wazigheid van het zien, een seniele verlamming die opkomt.
"Jeuk aan het ooglid alsof er een strontje gevormd werd."
Jeuk wordt over het hele lichaam gevoeld; jeuk in alle kleine openingen.
Onder de symptomen die niet in de tekst staan en die toch duidelijke symptomen van dit middel zijn, bevinden zich,
"Drukkende hoofdpijn die van beide slapen uitgaat, trekkend en scheurend in het hoofd, heen en weer. Schietende pijnen door het hoofd, lancinerende, snijdende pijnen, erger door inspanning, beter door rust en liggen. Hoofdpijn bij het snuiten van de neus.
Drukkende pijn in de linker frontale eminentie en in het oog. Branden in het rechteroog en in de oogleden. Scheurende pijn in korte strepen in en op het rechteroog, druk op de linker wenkbrauw, schietend, verergerd na het eten; tranenvloed."
Deze staan in de oorspronkelijke provings, maar niet in de tekst; zij zijn weggelaten. Dat is overal het geval in de Guiding Symptoms ; belangrijke symptomen zijn weggelaten omdat het noodzakelijk was het werk in te korten.
Gehoor **: **
"Het gehoor neemt af."
Dofheid van het gehoor zonder enige organische aandoening van het oor. Zozeer is zijn gehoorvermogen ontregeld dat muziek zijn symptomen verergert; dat gaat via de gehoorszenuwen.
"Naar muziek luisteren brengt congestie naar het hoofd teweeg."
Muziek verergert zijn hoest. Denk u eens in dat iemand begint te hoesten enkel doordat hij muziek hoort! Wat een vreemd iets is dat! Calcarea heeft zulk een gevoeligheid dat de aanslag van de piano pijnlijk is in bepaalde delen, vooral in het strottenhoofd.
Bloeding : Dit middel is vol van bloedingen.
Overvloedige bloeding uit de neus in de ochtend. Daar krijgen wij opnieuw die verergering in de ochtend. Wij krijgen het beeld van zwakke circulatie door het gemakkelijke sijpelen uit de slijmvliezen.
"Overvloedige neusbloeding vroeg in bed."
"Opgedroogd bloed in de neus verzameld."
"Lang aanhoudende droogheid van de neus, frequente irritatie alsof men moest niezen."
In de neus een oude, droge catarrh met atrofische toestand van het slijmvlies. De binnenzijde van de neus wordt glanzend en verschrompeld.
Mond en keel: Droogheid van de mond zonder dorst.
Bijtende pijn in de keel tussen de slikbewegingen. Rauwheid in de keel. De keelklachten zijn erger in de ochtend. Klachten zijn erger na het eten en erger door warme dranken, vooral door warme melk.
"Na het eten hoest en kokhalzen."
Er is een eigenaardige combinatie van symptomen in de keel. Droogheid en ophoping van slijm in de keel dat hij probeert op te geven, en wanneer hij zich inspant om het slijm op te hoesten, krijgt hij braakneigingen en soms braakt hij.
Maag en abdomen: Braken door hoesten. Zwakte in de maagkuil; na elke ontlasting; een " helemaal-op "-gevoel in de maagkuil.
Druk diep in de leverstreek; erger in de ochtend; erger na het eten; erger na de stoelgang. Opzetting van het abdomen met veel flatulentie, vooral na het eten.
Sommige symptomen zijn erger na drinken. Soms komen deze klachten midden in de nacht op en maken hem wakker met gerommel en snijdende pijnen in de ingewanden.
Het abdomen is koud; het voelt alsof de hele binnenzijde van het abdomen koud is. Op andere tijden schijnt de koude zich aan één zijde van het abdomen te bevinden.
Hardnekkige constipatie bij oude personen, en vooral wanneer het onmogelijk is iemand in de buurt te hebben op het ogenblik van de stoelgang.
"Vaak vergeefse aandrang tot stoelgang; dit maakt haar zeer angstig; op dat moment wordt de aanwezigheid van andere personen ondraaglijk."
Na de normale stoelgang is er druk in het abdomen of een gevoel van leegte en zwakte in het abdomen, wat beter wordt na het laten van winden of na een oprisping.
Urines: Bloedige urine met rood sediment in de urine.
De urine is bij het lozen troebel, gelig-bruin en zet een bruinachtig bezinksel af.
"Zuur riekende urine." De urine is overvloedig.
"Tijdens het urineren branden, schrijnen, jeuk en kitteling in de urinebuis en vulva."
"Pijnlijk-gevoelige rauwheid tussen de dijen."
"Wellustige jeuk aan het scrotum."
"Hevige ochtenderecties zonder begeerte," met gevoelloosheid van de geslachtsdelen.
De symptomen zijn uitermate grillig, evenzeer als bij Ignatia en Natr. mur . Als geheel genomen kunnen zij met elkaar in overeenstemming worden gebracht, maar neemt men er slechts enkele tegelijk, dan lijken zij wonderlijk tegenstrijdig. Men moet het hele middel nemen om het te begrijpen.
Vrouwelijk
Overvloedige bloedafscheiding tussen de menstruatieperioden.
"Afscheiding van bloed tussen de perioden bij elk klein ongelukje."
Bloedafscheiding uit de vagina door persen bij harde stoelgang; zelfs door een wandeling die iets te lang is of door al te grote inspanning.
"Tijdens de menses wordt het linkerbeen geheel blauw door uitgezette varices, met drukkende pijn in het been."
"Liggen verergert de baarmoedersymptomen," iets geheel onverwachts.
De menses komen te vroeg en zijn te overvloedig.
"De menses verschijnen zeven dagen te vroeg," en dan komt die verschrikkelijke jeuk van de geslachtsdelen;
"gevoeligheid en jeuk met zwelling van de schaamlippen."
Astma: Nog een uitgesproken kenmerk van dit middel, dat men bij al deze nerveuze opwinding en uitputting zou kunnen verwachten, is dyspneu met hartsymptomen, moeilijke ademhaling, een soort astma. Het komt op door elke geringe inspanning.
Astma bij poging tot geslachtsgemeenschap,
"Jeuk, schrapen en gevoeligheid in strottenhoofd en luchtpijp."
"Kitteling in keel, strottenhoofd en luchtpijp."
Overal is er jeuk, en die jeuk heeft heel vaak de vorm van kruipen.
"Astma van oude mensen en kinderen," bij zwakke, trillende, teergebouwde personen.
"Fluitende borst bij het ademen."
"Krampachtige hoest."
"Hevige krampachtige hoest met frequente oprispingen en heesheid,"
Veel van deze hoest is van nerveuze oorsprong. Het is een hoest met opwinding, met nervositeit, met beven, die iemand met aanzienlijke ervaring zou doen vermoeden dat deze patiënt geen aandoening van hersenen en ruggenmerg heeft.
Nerveuze hoest, zoals vaak voorkomt bij spinale irritatie. Hoest door vernauwing van het strottenhoofd gevolgd door overvloedige stroom van wit slijm.
Dit is een paroxismale hoest, veel gelijkend op kinkhoest. Astmatische dyspneu door elke geringe inspanning, door muziek, door opwinding. Hoest met congestie van bloed naar het hoofd. Hoest door denken en door angst.
Niet lang nadat deze symptomen zich hebben vertoond, zal deze patiënt vermageren en verschrompelen totdat de huid eruitziet als gedroogd rundvlees. Daarbij is hij een trillende en bevende patiënt.
Hij klaagt veel over scheurend-drukkende pijn diep in de linkerzijde van de borst. Gevoel van rauwheid in de borst en jeuk in de borst. Kitteling en jeuk, die hier en daar heen bewegen als hij de plaats probeert aan te raken en te krabben.
Het zal u niet verbazen te vernemen dat deze patiënt lijdt aan hartkloppingen bij geringe inspanning, door opwinding, door muziek, door elke poging de geest op iets te richten, met beven en trillen.
En deze hartkloppingen merkt hij zelfs tot in de ledematen; hij bonst overal. Zijn ledematen kloppen. Hij is zich overal van zijn slagaders bewust en de hartkloppingen veroorzaken ademnood.
De ledematen worden gemakkelijk gevoelloos; wanneer men er op de geringste wijze op drukt, gaan zij slapen; zij gaan slapen wanneer zij over elkaar gelegd worden. Koude, beven en stijfheid van de ledematen. De vingernagels worden bros en verschrompeld.
De armen gaan slapen bij het liggen.
"Pijnlijk-gevoelig en rauw tussen de dijen en in de knieholten."
Zwaar gevoel in de onderste ledematen, paralytische zwakte; de patiënt wordt oud; de seniliteit treedt in.
Dit middel heeft het voortijdige beven genezen dat bij mensen van middelbare leeftijd optreedt.
Het heeft het " inslapen " en de gevoelloosheid en zwakke circulatie met verlies van musculaire kracht genezen. Het is zeer geschikt bij kinderen die opgewonden, nerveus en zwak zijn.
"Bij magere personen." "Oude personen en kinderen."