Anacardium Orientale
van John Henry Clarke — Woordenboek van de praktische Materia Medica
Semecarpus anacardium. Markeernoot. N. O. Anacardiaceæ. (Oost-Indië.) Bereiding: laag van de noot tussen schaal en kern getritureerd.
Klinisch
Alcoholisme / Apoplexie / Hersenvermoeidheid / Constipatie / Hoest / Zwakte / Dysmenorroe / Dyspepsie / Eczeem / Elephantiasis / Examenvrees / Aambeien / Hoofdpijn / Hartaandoeningen / Hypochondrie / Hysterie / Krankzinnigheid / Geheugenverlies / Geestelijke zwakte / Zenuwaandoeningen / Hartkloppingen / Verlamming / Pemfigus / Rheumatisme / Masturbatie / Huidaandoeningen / Reukillusies / Wervelkolomaandoeningen / Stijve nek / Braken tijdens de zwangerschap / Kinkhoest / Wratten / Schrijverskramp
Kenmerken
Anacardium vertoont veel trekken die het gemeen heeft met zijn botanische verwanten, de verschillende soorten Rhus, vooral in zijn werking op huid, spieren en gewrichten, maar het bezit ook zeer uitgesproken eigen kenmerken. Een zeer karakteristieke gewaarwording is een drukkende of doordringende pijn als van een prop, die op elke willekeurige plaats kan voorkomen in samenhang met neuralgieën en ooraandoeningen, aambeien enz.; en wanneer deze aanwezig is, zal Anacardium waarschijnlijk het middel zijn. Het gevoel van een ring of band om het lichaam of om enig deel ervan is een leidend symptoom. Het is met succes gebruikt bij ziekten van het ruggenmerg met deze sensatie en het gevoel van een prop in de wervelkolom, < door elke beweging die pijn veroorzaakt alsof de prop nog verder naar binnen wordt geduwd. Verlamd gevoel in de knieën. Gevoel alsof de knieën omzwachteld zijn.
De noot is hartvormig (vandaar zijn naam), en misschien mag dit worden opgevat als het 'teken' van zijn moedversterkende eigenschappen. In elk geval heeft het zich een reputatie verworven bij 'examenvrees' en verwante toestanden. Hersenvermoeidheid. Geheugenverlies is zeer opvallend. Gehoorverlies met geheugenverlies. Hoofdpijn < door geestelijke inspanning; > door eten. De Anacard.-patiënt heeft vele geestelijke afwijkingen; is helderhorend, hoort stemmen van personen ver weg, of van doden; stemmen achter haar. Lijkt twee willen te hebben. Is alsof in een droom. Een merkwaardig symptoom is een sterke neiging om te vloeken en te godslasteren bij personen die daar gewoonlijk niet toe geneigd zijn. Prikkelbaarheid. Er bestaat ook neiging tot zelfmoord door zich neer te schieten (Ant. crud.). Vaste ideeën van allerlei aard: dat geest en lichaam gescheiden zijn; dat hij dubbel is; dat er een demon op zijn nek zit die hem de meest beledigende dingen zegt; dat hij in een spiegel ieders gezicht ziet behalve het zijne. De zintuigen zijn ofwel te zwak of te scherp, en er zijn zinsbegoochelingen: een licht heeft een halo; gezichtsillusies in donkere kleuren; gehoorillusies; reukillusies: brandend tonder, duivenmest. Ik genas ermee een man die na influenza een geur van brandend hout in zijn neus behield. Er is hoofdpijn die van voren naar achteren trekt. Stijfheid in de nek. Stijve nek < bij het beginnen te bewegen. Kinkhoest met gapen en slaperigheid na de hoest. Ochtendmisselijkheid van de zwangerschap > door eten, maar keert kort daarna terug. De Anacard.-indigestie contrasteert op opvallende wijze met die van Nux. Bij Nux is de pijn het ergst gedurende twee of drie uur na een maaltijd, tijdens de maagvertering, en is zij > wanneer die voorbij is; terwijl bij Anac. juist dan (wanneer de spijsvertering voltooid is) de pijn het hevigst is, en zij aanhoudt tot de volgende maaltijd, die opnieuw gedurende enige tijd >.
E. S. Breyfogle verhaalt een treffend geval (een onwillekeurige proving die de zenuw- en huideffecten van het middel illustreert). Afgaand op de indicaties van Bayes, 'examenvrees', 'zenuwuitputting door overstudie', 'zenuwprostratie door zaadlozingen' of seksuele excessen, had Breyfogle het middel met veel succes gebruikt. Aan een patiënt gaf hij wegens overmatige nervositeit de 1e verdunning in schijfjes. Hij nam twee schijfjes om de vier uur totdat er acht genomen waren. Toen ontstond plotseling een pijnlijke mond; het slijmvlies was ontstoken, branderig en uiterst gevoelig. Op het gehemelte verschenen blaasjes en een vuil uitziend membraan liet gemakkelijk los. Daarna werden de tandvleesranden aangetast. Droge mond, vieze smaak; tegelijk een papuleuze eruptie op polsen en enkels, later aan de binnenzijde van armen en benen, borst, nek en rug, vooral scherp begrensd in knie- en elleboogsplooien, en het ergst van al rond de anus. Krabben < maar hij moest toch telkens krabben. Water zo heet als verdragen kon worden > onmiddellijk. Tegelijk verdween de nervositeit. 'Sindsdien ben ik niet meer nerveus geweest. Het heeft een diepe indruk op mijn zenuwstelsel gemaakt.' Later kwam een plotseling gevoel van volledige uitputting: de knieën begaven het; hij moest een flesje whisky bij zich houden om verlichting te krijgen. Later: bij de geringste blootstelling liepen koude rillingen over het lichaam, zelfs door de armen buiten het bed te steken; hij vreesde dat hij ziek zou worden, en sliep de hele nacht met hete kruiken op de borst. Toen de eruptie in de mond verdween, nam de speekselvloed toe; tijdens de slaap liep het uit zijn mond op het kussen. 'Voelt alsof er een voedseldeeltje in de slokdarm zit; slikt voortdurend om het kwijt te raken.'
Er is niet dezelfde < door rust en > door beweging als bij Rhus, maar vele symptomen zijn < bij het beginnen te bewegen (stijve nek). Hoofdpijn is > van liggen. Pianospelen veroorzaakte zwaarte en volheid van het hele lichaam. Evenals Rhus heeft Anac. rillerigheid, neiging om verkouden te worden, gevoeligheid voor tocht en > door warmte. De symptomen zijn < 's morgens en opnieuw van de avond tot middernacht. 16 uur: dagelijks hitte. De hoest van Anac. is > door eten. Symptomen in het algemeen > door eten; keren twee uur later terug.
Er is een onderbroken karakter in de symptomen van Anac.. 'De aanvallen hielden een of twee dagen op en gingen daarna weer een paar dagen door.' Alleen door deze indicatie geleid genas Custis met Anac. 200 een geval van slapeloosheid bij een zwangere vrouw: 'Aanvallen van slapeloosheid die verscheidene nachten aanhielden.' Anac. is geschikt voor aandoeningen van de handpalmen. Er zijn zelfs wratten op de handpalmen.
Relaties
Vergelijk: Comocl., Rhus t., Rhus ven. (botan.); Ant. t., Apis, Coriar. rusc., Fer., Iod., Jug. c., Lyc., Nit. ac., Nux v., Phos. ac., Plat., Urt. ur., Puls., Nat. m., Caust., Thuj. (vaste ideeën). Het is een antidotum voor Rhus wanneer er maagsymptomen zijn, of symptomen die van r. naar l. gaan. Geantidoteerd door: Coffea, Juglans cin. Volgt goed op: Lyc., Puls., Plat. Goed gevolgd door: Lyc., Puls., Plat.
Oorzaken
Onderdrukte erupties. Examens.
1. Geest
Hypochondrische droefheid en melancholische ideeën. Antropofobie. Angst, vrees en schrik voor de naderende dood. Vrees en wantrouwen voor de toekomst, met ontmoediging en wanhoop. Neiging om alles kwalijk op te vatten, tegen te spreken en in woede uit te barsten. Schreeuwt vaak luid, alsof hij iemand roept; zo woedend dat hij moet worden tegengehouden. Gedrag onhandig, dwaas. Neiging om om ernstige dingen te lachen en een ernstig gelaat te behouden wanneer zich iets lachwekkends voordoet. Toestand alsof er twee willen zijn, waarvan de ene verwerpt wat de andere verlangt. Vaste ideeën: dat hij dubbel is; dat niets werkelijk is, alles als een droom verschijnt; dat er voortdurend een vreemdeling aan haar zijde staat, een rechts, een ander links; haar man is haar man niet, haar kind is niet van haar; zij liefkoost hen en stoot hen dan weer weg. Ontbreken van moreel gevoel (boosheid, goddeloosheid, hardheid van hart, wreedheid). Onweerstaanbare neiging om te godslasteren en te vloeken. Gevoel alsof de geest van het lichaam gescheiden is. Zwakte van geest en geheugen. Geheugenverlies. Vergeet spoedig alles; het besef van zijn vergeetachtigheid neemt de eetlust weg. Zwakte van alle zintuigen. Afwezigheid van ideeën.
2. Hoofd
Verward gevoel in het hoofd. Aanvallen van duizeligheid. Duizeligheid bij het lopen, alsof alle voorwerpen te ver weg zijn of golven. Draaiende duizeligheid met verduistering van de ogen bij bukken. Hoofdpijn door lawaai en bij elke (mis)stap. Hoofdpijn met duizeligheid en vertigo, verergerd door beweging. Borende en kloppende pijn aan de r. zijde van het hoofd en langs de rand van de oogkas; > geheel door eten, en door 's nachts in bed te liggen en bij het inslapen; < tijdens beweging en werk. Hoofdpijn ten gevolge van intellectuele arbeid, met pijn als van een kneuzing in de hersenen, of trekkende druk in het voorhoofd. Congestie naar het hoofd, met pijn in de kleine hersenen. Drukkende pijnen, vooral in de slapen. Drukkende pijn in de slaap, als van een spijker; < na het eten, in de koude lucht en door geestelijke inspanning. Samentrekkende pijnen in het hoofd. Gevoel van scheuren in het hoofd, vooral aan de rechterzijde en vaak tot in gezicht en nek, gevolgd door gezoem in de oren. 's Avonds een borend gevoel in het hoofd, verdwijnend met de slaap. Steken in het hoofd. Jeuk in de behaarde hoofdhuid.
3. Ogen
Pijnlijke druk op de ogen. Druk in de ogen als van een prop. Voorwerpen lijken te ver weg. Fotofobie. Vernauwing van de pupillen. Zwakte en verwardheid van het zien. Myopie. Draden en zwarte vlekken verschijnen voor de ogen. 's Avonds een lichtkring rond de kaars.
4. Oren
Schietende en scheurende oorpijn. Pijnlijke druk in de oren. Pijn als van verzwering in de oren, vooral bij het stevig op elkaar klemmen van de tanden en bij het slikken. Meent gefluister van godslasteringen in zijn oren te horen. Afscheiding (van bruinachtige kleur) uit de oren. Jeuk in de oren. Tinteling in het r. oor. Slechthorendheid. Gezoem en gebrom in de oren.
5. Neus
Neusbloeding. Vermindering van de reukzin. Anosmie. De reukzin is te scherp of illusoir. Voortdurend een geur voor de neus, als van duivenmest of brandend tonder. Verstopping van de neus, met gevoel van droogte in de neusgaten. Coryza (niezen en tranenvloed) en slijmafscheiding uit de neus, beide chronisch. Hevige coryza, met catarraalkoorts, spanning in de kuiten en benen, en hartkloppingen.
6. Gelaat
Uitdrukking wild, kinderlijk, zonder expressie; kan rood of bleek zijn. Bleek, ziekelijk gelaat, met holle, ingezonken ogen, omgeven door donkere kringen en blauwe randen. Druk op de oogbollen. Ruwe plekken, schilferig en meelachtig, rond de mond en op de wangen, met kruipende jeuk. Branderig gevoel rond de kin. Eczeem van gelaat en nek, met eruptie van kleine blaasjes, hevig jeukend.
7. Tanden
Scheurende, schokkende kiespijn, vooral bij het in de mond nemen van iets zeer warms. Spannende, krampachtige pijnen in de tanden tot in de oren, het vaakst 's avonds tegen tien uur. Zwelling van het tandvlees, dat gemakkelijk bloedt.
8. Mond
Vieze smaak in de mond en ook aan het voedsel. Pijnlijke blaasjes in de mond; spreekt met veel moeite. Vieze geur uit de mond, niet door de patiënt zelf opgemerkt. Zwaar gevoel en zwelling van de tong, met spraakmoeilijkheid. Tong wit en ruw. Ophoping van water in de mond; soms lokt dit braken uit. Droogte in de mond en in de keel. Smaak verdwenen.
10. Eetlust
Alle soorten voedsel smaken flauw. Bittere smaak met droogte van mond en keel. Bedorven smaak in de mond. Hevige en voortdurende dorst, met gevoel als van verstikking bij het drinken. Gebrek aan eetlust. Zwakte van de spijsvertering. Na een maaltijd hypochondrische stemming, hitte van het gelaat, druk en spanning in de praecordiale streek, in de maag en in de buik, neiging tot braken of tot stoelgang, afkeer van inspanning, grote vermoeidheid en neiging tot slapen. De symptomen verdwijnen na het middagmaal; maar beginnen twee uur later opnieuw.
11. Maag
's Avonds wateroprisping en braken, gevolgd door zuurheid in de mond. Ochtendmisselijkheid. Druk in de maag, vooral na een maaltijd, evenals bij denken en geestelijke inspanning. 's Morgens bij het ontwaken druk in de praecordiale streek. Schietende pijnen in de maagkuil, vooral bij het ademhalen. Grote dorst, met stokking van de adem tijdens het drinken. Braken van het genuttigde, wat verlichting geeft. Kloppend geluid en gisting in de maagkuil. Na een maaltijd schokken in de praecordiale streek bij elke stap. Pijnlijke gewaarwording in de maagmond bij snel lopen.
12. Buik
Zwakke spijsvertering, met volheid en uitzetting van de buik en hypochondrische stemming. Druk in de lever. Koliek in de navelstreek, meestal drukkend, of dof en schietend, verergerd door ademhalen, hoesten en uitwendige druk. Pijn alsof een stompe prop in de darmen werd gedrukt. Hardheid van de buik. Winderige koliek met knijpen en borborygmi in de buik, en neiging tot stoelgang.
13. Ontlasting en Anus
Vruchteloze aandrang tot ontlasting. Dwingende aandrang die verdwijnt bij pogingen om te persen. Moeizame ontlasting zelfs van zachte stoelgang, door traagheid van het rectum. Bleekkleurige ontlasting. Bloedafgang met de ontlasting. Pijnlijke aambeien (zowel blinde als bloedende) in de anus. Jeuk in de anus. Sijpelen van vocht uit het rectum. Fissuren van het rectum.
14. Urinewegen
Vaak lozing van heldere, waterige urine. Nachtelijk urineren. Brandend gevoel in de eikel, tijdens het urineren en daarna. Troebele, kleikleurige urine.
15. Mannelijke Geslachtsorganen
Erecties zonder prikkeling overdag. Polluties. Wollustige jeuk in het scrotum. Vermeerderde of niet opwekbare geslachtsdrift. Geen genot tijdens de coïtus. Afscheiding van prostaatvocht tijdens de stoelgang en na het urineren. Bij harde ontlasting gaat zaad mee af.
16. Vrouwelijke Geslachtsorganen
Witte vloed, met jeuk en ontvelling van de delen. Frequente maar schaarse menstruaties, soms met krampachtige pijnen in de buik. Misselijkheid tijdens de zwangerschap, > tijdens het eten.
17. Ademhalingsorganen
Heesheid en geschaafd gevoel in de keel, vooral na een maaltijd. Hoest, met kitteling in de keel en verstikkingsgevoel. Hoest na maaltijden (met verlies van reuk en smaak), met braken van het genuttigde, of 's avonds in bed, met congestie naar het hoofd. Schokkende hoest, als kinkhoest, vooral 's nachts of na veel spreken. Hevige krampachtige hoest (kinkhoest), veroorzaakt door kitteling in de keelholte; erger 's nachts en na het eten; na de aanvallen gapen en slaperigheid. Korte hoest met etterige expectoratie. Ophoesten van bloed bij de hoest. Bij het hoesten pijn in het hoofd. Gapen na een hevige hoestaanval.
18. Borst
Adem kort en ademhaling astmatisch. Benauwdheid van de borst, met inwendige hitte en angst, waardoor de patiënt de open lucht opzoekt. Druk en geschaafd gevoel in de borst. Druk in de borst (r. zijde) als van een stompe prop. Prikkelende steken in de hartstreek. Gerochel in de trachea bij het liggen op de l. zijde.
19. Hart
Onrust in het hart. Doordringende pijnen (steken) door de hartstreek, snel na elkaar volgend; soms trekken zij door tot in de lendenstreek.
20. Nek en Rug
Stijfheid in de nek. Pijnen in de rug en tussen de schouderbladen, meestal trekkend en schietend, of drukkend. Doffe steken in het linker schouderblad. Tinteling tussen de schouderbladen. Druk op de schouder alsof door een gewicht.
22. Bovenste Ledematen
Zwakte en spanningspijnen in de armen. Een zeer pijnlijke bonzende pijn midden op de l. bovenarm. Beven van de hand en van de arm. Beven van de r. hand. Drukkende pijnen in de spieren en in de botten van de armen, met een gevoel van vermoeidheid. Schietende pijn en zwaar gevoel in de onderarm. Krampachtige pijnen in de botten en in de gewrichten van de handen en vingers. Gevoel van droogte in de handen en vingers. Kleverig zweet in de handpalmen. Gevoelloosheid in de vingers.
23. Onderste Ledematen
Stijfheid van de benen, alsof zij omzwachteld zijn, met onrust. Beven, trekken en schokken in de knieën en dijen, alsof de benen moe zijn van het lopen. Trillende druk in de dijen. Gevoel van verlamming in de knieën. Jeukende eruptie rond de knie, tot aan de kuiten. Schokken en krampachtige druk in de kuiten en benen. Spannende pijn in de kuiten overdag, bij het lopen en 's nachts in bed, met slapeloosheid. Branden in de voetzolen en in de benen. Koude voeten bij het lopen, vooral 's morgens. Wintertenen.
24. Algemeen
Drukkende pijnen, als van een prop, op verschillende plaatsen. De klachten treden meestal periodiek op. De meeste klachten verdwijnen tijdens de maaltijd; korte tijd daarna keren zij terug, en vele andere verschijnen gelijktijdig. De minste beweging veroorzaakt veel vermoeidheid. Grote vermoeidheid, beven en uiterste zwakte in de ledematen, vooral in de knieën, toenemend zelfs tot verlamming. Grote moeheid bij het lopen en bij het traplopen. Sterke neiging tot rillerigheid en grote gevoeligheid voor kou en luchtstromen. Vermindering van de zintuigen (reuk, gezichtsvermogen, gehoor). Gevoel alsof er een ring of band om de delen zit. Krampachtige pijnen in de spieren. Samentrekking van de gewrichten. Pezen alsof verwond.
25. Huid
Brandende jeuk, toegenomen door krabben. Bedekt met blaren, van de grootte van een speldenknop tot die van een erwt, vaak scharlakenrood, en soms met branderig gevoel. De huid raakt niet gemakkelijk geprikkeld door irritantia. Pijn als van een abces in de aangedane delen. Herpes. Pemfigus. Wratten.
26. Slaap
Comateuze slaperigheid, nacht en dag. Neiging om vroeg te slapen, met verstoorde slaap in de nacht. Valt laat in slaap. Zware slaap tot 9 uur 's morgens. Angstige dromen, walgelijke of afschuwelijke dromen, met kreten; levendige dromen, met gepeins en geestelijke activiteit, gevolgd door bij het ontwaken pijn in het hoofd als van een kneuzing. Dromen over plannen, over vuur, over ziekten, over sterfgevallen en over gevaren. 's Nachts kiespijn; pijnen in de ledematen en botten, diarree, krampen in de kuiten, en trekkingen van mond en vingers tijdens de slaap.
27. Koorts
Versnelde pols, met kloppen in de aderen. Rillerigheid, vooral in de open lucht, verlicht in de zonneschijn. Hitte van het bovenlichaam, met koude voeten; inwendige kouwelijkheid en hete adem. Sterke neiging tot rillingen en voortdurend huiveren zelfs in de warmte van een kamer. Koude en beven, met trekkend gevoel in het hoofd, slecht humeur en opwinding, om de andere dag. Inwendige koude met uitwendige hitte. Hitte in het gelaat, elke namiddag tegen vier uur, met misselijkheid en vermoeidheid. Zweet overdag bij zitten. Transpiratie 's avonds op hoofd, buik en rug, zelfs bij stilzitten. Nachtelijk zweet.