Actea racemosa
Actea Racemosa (Kara yılan otu)
James Tyler Kent tarafından — Homeopatik Materia Medika Üzerine Dersler
Giriş
Bu remedinin ilaç deneyi yalnızca yetersiz ölçüde yapılmıştır, yine de onda yararlı birkaç nokta vardır.
İlaç deneyinden, insanlarda ve özellikle kadınlarda görülen hastalık hallerine, yani histerik ve romatizmal durumlara benzediğini anlayabiliriz.
Hasta her zaman üşüyendir; soğuktan kolayca etkilenir, soğuk ve nemli havaya hassastır; bu, romatizmal hali alevlendirir ve yalnız bedenin her yanındaki kaslar ve eklemlerde değil, sinirlerin seyri boyunca da bir romatizma durumu geliştirir.
Genel sinirsel bozuklukta irade dengesinin yokluğu ya da istemli sistemde büyük bir bozulma vardır; histerinin temel özelliği budur; belirtiler romatizma ile iç içe geçmiştir.
Ağrılarla birlikte bütün bedende yaygın hassasiyet vardır. Titreme, uyuşma, kaslarda seğirmeler.
Beden kasları üzerinde iradesini kullanamama, istemli sistemde kargaşa, tutuklukla birliktedir.
Kolayca üşütmeye eğilimlidir ve bunun sonucu bezlerde ve karaciğer ile uterus gibi büyük organlarda hassasiyet gelişir.
Bu organlardaki şikayetler soğuk nemli havadan ( Dulcamara ) ve üşütmekten ortaya çıkar.
Hasta baş dışında her yerde soğuğa hassastır ve bedenin bölümlerinin soğumasıyla da genel olarak üşümesiyle de kötüleşir.
Bununla birlikte baş ağrıları açık havada ve soğukla daha iyidir; bu bir istisna ve ayırt edici bir noktadır, çünkü genel özellik soğukla kötüleşmedir.
Zihin
Bedensel durumlarla dönüşümlü seyreden korkunç bir zihinsel durum vardır. Ezici bir hüzün ya da karamsarlık içindedir; üzüntü altında adeta ezilir.
Oturur, büyük bir hüzün içinde kederlenip durur; Psorinum ve Pulsatilla gibi.
Bu hal bir anda geçebilir ya da hareketle, korkuyla, heyecanla, üşütmekle ortaya çıkıp kötüleşebilir.
Çok sık olarak kaslarda yaygın hassasiyet, bütün bedende berelenmiş gibi bir his, içe doğru çeken ağrılar ve seğirmeler vardır.
Bu durum çok aniden hafifler ve sinirli, histerik bir genç kızı bir hüzün halinde bırakır; oturur ve hiçbir şey söylemez. Sorgulandığında belki ağlamaya başlar ya da ezici kederini çeşitli şekillerde ifade eder.
Baş ağrısıyla birlikte belirgin bir hüzün vardır. Ruh halleri değişkendir. Bedensel olan da zihinsel olan da sürekli değişir. Diğer belirtiler de birbirinin yerine geçer ve değişir.
Bu seğirmeler, hekimlere bu histero-romatizmal bünyelerde koreye benzerliği göstermiştir.
Romatizmal yakınmalar bir gün içinde koreye dönüşebilir; yine koreik hareketler beden kaslarının her yanındaki hassasiyetle birlikte sürüp gider.
Seğirmeler, hassasiyet ve uyuşma çoğu zaman birlikte devam eder.
Koreyle ilgili dikkat edilmesi gereken bazı özellikler vardır. Duygusal bir durumda iken ya da üşüyünce kaslarda seğirme olur. Bedenin herhangi bir kısmına basınç uygulanırsa, o kısmın kaslarında seğirme başlar.
Bu sinirli, romatizmal, histerik kişilerden birinde kore sürekli olmayabilir; ama gece yatmaya gider gitmez üzerine yatılan tarafın bütünü seğirmeye başlar ve onun uykuya dalmasını engeller. Sırtüstü dönerse sırt ve omuz kasları seğirir ve uykuyu engeller.
Öbür yana döner, ama kısa bir süre sonra üzerine basınç gelen kaslar seğirmeye başlar. Bütün bu süre boyunca öylesine huzursuz ve sinirli hale gelir ki çılgına döner.
Zihni her türlü hayalle doludur ve bedeni her türlü huzursuzlukla doludur; çünkü üzerine rahatça yaslanabileceği hiçbir yer bulamaz.
Bazen kaslar o kadar hassastır ki uzun süre üzerine yatılamaz; bazen bu bir uyuşmadır, bazen bir seğirmedir.
Bunlar tuhaf şeylerdir, ama hastaya aittir; tek bir kısmı değil, bütün organizmayı etkiler.
Korku, sıkıntı ve huzursuzlukla doludur. Ölüm korkusu vardır; heyecanlıdır, kuşkucudur, "İlaçta yanlış bir şey var diye ilacı bile almaz."
Sinirli, histerik kadınlarda görülen türden bir mani tablosu vardır ve lohusalık manisini iyileştirmiştir.
Doğum sırasında ya da doğumdan hemen sonra üşütmekten kaynaklanan lohusalık manisi. Bu remedi özellikle kadınlara aittir; çünkü belirtileri kadın hastalıklarıyla çok sık bağlantılıdır.
Romatizmanın kaybolmasını izleyen zihinsel durumlar güçlü bir özelliktir. Romatizma iyileşir, ama zihinsel durum kötüleşir.
Bazen romatizma kısa sürede kaybolur ve zihin bozulmaz; ama bu durumda ya bağırsaklarda büyük bir hassasiyet ve ağrıyla birlikte ishal başlamıştır ya da uterustan gelen bir akıntı rahatlama sağlamıştır.
Bir tür rahatlama mutlaka olmalıdır; yoksa Abrotanum gibi bir bozukluk ortaya çıkar. Bir akıntı kurulmalıdır; bu nedenle adet akışı ya da ishal rahatlama verir; aksi takdirde zihinsel sıkıntı başlar, hasta kasvetli olur ya da hafif derecede zihinsel taşkınlık gösterir.
Sözünü ettiğim bu hüzünü oldukça iyi anlatan belirtilerden biri şudur:
"Üzerine kara bir bulut çökmüş gibi bir his", aynı zamanda bunun "başının üzerine kurşun gibi" ağırlık yaptığını hisseder.
Bu tümüyle mecazidir. Hepsi tek bir sözcükle, " hüzün ", ifade edilebilir.
Metnin her yanında "melankoli", "karamsarlık..... morali bozuk" vb. ifadeleri bulacağız, ama "hüzün" sözcüğü bunların herhangi biri kadar geniş kapsamlıdır.
Baş
Baş ağrıları romatizmaldir.
"Başın her yanında hassas, berelenmiş gibi bir his. Oksiputta berelenmişlik hissi. Başın tepesinde hassas, berelenmiş gibi bir his; sanki başın tepesi uçup gidecekmiş gibi."
"Sanki beynin üzerine soğuk hava esiyormuş gibi."
Yine de bu baş ağrılarının çoğu soğuk havada bulunmakla daha iyidir.
"Baş ağrısı üşütmekten, hava değişikliklerinden, soğuk ve nemli havadan ortaya çıkar."
Çok sayıda baş ağrısı vardır. Bastırıcı baş ağrısı. Baş ağrılarının çoğu şiddetlidir ve sanki bir kama ense arkasına doğru uzanıyormuş gibi tarif edilir. Ense arkasında hassasiyet. Ense arkasında ağrı. Histerik genç kızlarda; ense arkasında çok ağrı vardır.
Baş ağrısıyla birlikte göz küreleri çok hassastır, " herhangi bir yöne çevirmek ağrılıdır."
"Gözlerde ağrı, başta berelenmiş gibi ağrı."
"Karında hassasiyet; ağrılı ve berelenmiş gibi. İshal ile kabızlık dönüşümlü. İshal ile bedensel şikayetler birbirinin yerine geçer."
Kadın genital organları: Şimdi bu remedide büyük ölçüde sıkıntının merkezi olan kadın genital organlarına geçiyoruz. Actea hakkında kalıplaşmış bir söz, doğumu kolaylaştırdığıdır.
Bu, herhangi bir remedi hakkında meşru bir söz değildir ve böyle ifadeler rutin uygulamayı teşvik eder. Bu remedinin belirtilerine uygun olarak gebe kadınlara verildiğinde doğumu kolaylaştırabildiği doğrudur.
Ama veriliş biçimi, olguya benzemediği ve endike olmadığı halde bile, hastayı etkisi altına sokacak kadar tentür halinde ya da 2. veya 3. potansta vermeye dayanan rutin bir uygulama olmuştur.
Oysa homeopatik hekim asla bu şekilde uygulama yapmaz. Bir remedi, o genel duruma ait belirtiler kendisinde bulunduğunda genel tabloya uyar.
Bunun böyle oluşunun nedeni bütün belirtilerin uyuşmasıdır.
"Uterus bölgesinde ağrı, bir yandan öbür yana saplanır. Aşağı doğru baskı ve dışarı itme hissi."
Bu aşağı doğru baskı hisleri, hastayla genel olarak ilgili bütün öteki durumlarla birlikte ele alındığında, bunun uterus prolapsusunda çok yararlı bir remedi olduğunu gösterir.
Bölümlerde gevşeme vardır. Belirtiler uyuştuğunda, remedilerimizin bu durumları iyileştirmeye yetmeyeceğini sanmayın. Remedylerin, belirtiler uyuştuğunda prolapsusu iyileştireceği doğrudur, ve başka hiçbir zaman değil.
Hasta genel olarak buna uyuyorsa, bu aşağı doğru baskı hisleri kaybolur, hasta rahatlar ve sonunda muayene kısımların normal durumda olduğunu gösterir. Prolapsus için reçete yazamazsınız; kadın için yazmalısınız. Tek bir belirti için reçete yazamazsınız, çünkü muhtemelen o belirtiye sahip elli remedi vardır.
Bu histerik romatizmal bünyelerde adet bozuklukları vardır. Menstrüel akış düzensizdir. Bol olabilir, baskılanmış olabilir ya da az olabilir. Akışın bütün süresi boyunca şiddetli ağrı vardır.
Akış ne kadar çoksa ağrı o kadar fazladır. Bu çok tuhaftır. Genellikle akış ağrıyı hafifletir, ama bu remedide ağrı akış sırasında olur . Genellikle en şiddetli ve en ağrılı atak akışın başlangıcındadır; bazı kadınlarda ise yine akış kesildikten hemen sonradır.
Her kadın kendi yasasını koyar. Bu remedide ıstıraplar kural olarak adet akışı sırasında görülür. En şiddetli zihinsel belirtiler, en şiddetli romatizmal belirtiler, ekstremitelerdeki en aşırı seğirme ve kramp tarzındaki kasılmalar ile uykusuzluk adet akışı sırasında görülür.
Adet sırasında epileptik spazmlar. Sinirlerde her türlü ıstırap. Akış sırasında sinirlerin seyri boyunca hassasiyet, kaslarda ya da eklemlerde hassasiyet. Zihinsel belirtilerde artış.
Soğuk ve ürperen bir haldedir; sıkıca sarılıp sarmalanması gerekir.
"Romatizma. Dismenore."
"Uterus ve over bölgesinde hassasiyet. Her yerde aksak, berelenmiş gibi bir his; ağrılı menstrüasyon,"
ve birileri buna romatizmal dismenore adını vermiştir; fena bir ad değildir.
Gebelik : Gebelik sırasında birçok belirti . Bu tür bünyede, kaslarda seğirmeleri olan bu sinirli, romatizmal, yerinde duramayan kadınlarda her türlü durumu iyileştirir.
Yakınmaları birbirleriyle o kadar belirgin biçimde dönüşümlüdür ki, alternasyon onun vakasının doğasında vardır. Çoğu zaman öteki bütün şikayetlerinin geçmiş olduğunu ve şimdi bulantının ortaya çıktığını görürsünüz. Geçmiş bütün yıllar boyunca histerik bir bünyesi olmuştur; ama şimdi gebe kaldığında sürekli bulantısı vardır.
Bir belirti grubu aşırı şiddetlendiğinde ötekilerin geçici olarak yatıştığını görürsünüz; böylece, Pulsatilla gibi, birbirleri arasında yer değiştirirler.
Ama hastanın imgesine ulaşmak için belirtiler birlikte ele alınmalıdır. Bir kadın bugün size bir grup belirtiyle gelir, birkaç hafta içinde bambaşka bir grupla geri gelebilir.
Bunlar reçetelemek açısından çok güç vakalardır; bazen belirtileri on iki kez almak ve hepsini, sanki hepsini bir günde hissetmiş gibi, bir araya getirerek reçetenizi buna göre yapmak gerekir.
Belirtilerin bu değişkenliği ve doktoru aldatma eğilimi nedeniyle histerik hastayı yönetmek zordur.
"Doğumun ilk evresinde titreme. Doğum boyunca histerik belirtiler."
Ağrıların hepsi kesilmiştir ya da düzensizdir; bu yüzden işe yaramazlar. Dilatasyon olmamıştır. Ama düzenli sancılar başladığında elimizde bazı önemli belirtiler vardır.
Bir sancı gelir ve sanki tatmin edici biçimde tamamlanacak gibidir; düzenli ve uzamış seyretmiş, yaklaşık üçte ikisi geçmiştir ki birden çığlık atar ve kalçasını tutar; ağrı uterustan ayrılmış, kalçaya gitmiş, kalçada krampa yol açmıştır ve ovulması, çevrilmesi gerekir.
Bu ilaç sancıları düzenler ve bir sonraki sancı geldiğinde sonuna kadar sürmesini sağlar.
Bu kadın doğum sırasında öylesine etkilenebilirdir ki, odada duygusal bir hikaye anlatılması gibi herhangi bir duygusal etkene maruz kalırsa ya da heyecan verici herhangi bir şey olursa, sancı durur.
Doğumu geçirmiş ve loşi akışı yerleşmişse, böyle bir nedenle loşi, sanki üşütmüş gibi, kesilir; kramplar ve rahatsız edici art-ağrılar olur, süt baskılanır, bütün bedeni hassas ve berelenmiş gibi olur ve ateş gelişir.
Bu remedi, şu belirtileri olan Caulophyllum ile karşılaştırılmalıdır:
Kadının üreme sisteminde güçsüzlük. Bu güçsüzlük nedeniyle kısırdır ya da gebeliğin ilk aylarında düşük yapar. Doğum sırasında uterus kasılmaları içeriği dışarı atacak kadar güçlü değildir; yalnızca eziyet vericidir.
Menstrüasyon sırasında doğum sancısı benzeri ağrılarla birlikte uyluklara ve bacaklara, hatta ayaklara ve ayak parmaklarına yayılan içe doğru çeken ağrılar. Uterus atonisinden uterin kanama. Kaslarda ve bağlarda gevşeme. Ağırlık hissi, hatta prolapsus. Subinvolüsyon. Deriyi tahriş eden lökore. Adetler çok erken ya da çok geç gelir.
Soğuğa hassastır ve sıcak giysi ister; Pulsatilla'dan oldukça farklıdır. Ignatia gibi histeriktir. Huysuz ve endişelidir. Actea gibi romatizmaldir, yalnız en çok küçük eklemler etkilenmeye eğilimlidir.
Daha sonra art-ağrılar çeker ve bunlar kasık bölgesinde hissedilir. Sırtın romatizmal tutukluğu ve omurganın çok hassas olması.
Uykusuzdur, huzursuzdur ve bununla birlikte çok kolay heyecanlanır. Bu remedi, ergenlikte menstrüasyon geciktiğinde ortaya çıkan koreyi iyileştirmiştir.
Böylesine duygusal bir kişide çarpıntılı, hızlı nabız ve kalp hareketinde düzensizlik bulunmasına şaşmamalısınız; ama en belirgin histerik özelliklerin birçoğu kalbin işleyişinde hiçbir bozukluk olmaksızın da görülebilir.
"Kalp bölgesinde, kalp hassasmış ve büyümüşmüş gibi bir his."
"Başın arkası ve boyun hassas."
Ensedeki kasların kasılmasıyla baş geriye çekilir. Sırt aşağısına doğru şiddetli ağrı.
Sırtta romatizma. Sırt kaslarının kasılması nedeniyle sırtüstü yatmak imkansızdır. Kasların kasılması ve seğirmesi nedeniyle bedenin yan tarafı üzerine yatmak imkansızdır.
"Ekstremitelerde uyuşma. Titreme. Hassasiyet."
Sinirlere ait belirtiler, söylediklerimin yalnızca tekrarından ibarettir.
"Histerik spazmlar. Konvülsiyonlar. Bacaklarda titreme; güçlükle yürüyebilir."
Uyuşma, paraliziyle ilişkili türdendir. Paralitik güçsüzlük.
En iyi sonuçlar 30., 200., 1000. ve daha yüksek potanslardan ve ilacın tek doz halinde kullanımından elde edilmiştir.
Bazı durumlarında Blue Cohosh'a benzer.
Puls., Sepia, Natr. mur., Lit. t., Caulophyllum ve Ign. ile karşılaştırınız.