Glonoinum.
By John Henry Clarke — Pratik Materia Medika Sözlüğü
Nitrogliserin. C 3 H 5 (NO 3 ) O 3 . Alkol ile dilüsyonlar.
Klinik
Angina pectoris / Afazi / Apopleksi / Beyin konjesyonu / Bright hastalığı / Konvülsiyonlar / Epilepsi / Burun kanaması / Korku, etkileri / Guatr / Baş ağrısı / Kalp rahatsızlıkları; kalp çarpıntısı; sarsıntının etkileri / Yer duygusu kaybı / Mani / Menenjit / Menstrüasyonun baskılanması / Nevralji / Paralizi / Romatizma / Siyatik / Deniz tutması / Kar baş ağrısı / Güneş baş ağrısı / Güneş çarpması / Diş ağrısı / Travma
Özellikler
“Nitrogliserin 1847’de Sobrero tarafından keşfedildi, fakat aynı yıl Philadelphia’lı bir kimyager olan Morris Davis, Hering’in yönetiminde uzun ve zahmetli denemelerden sonra proving için yeterli miktarda bu maddeyi üretmeyi başarana dek fizyolojik deney için hiç elde edilememişti.” Bunu Guiding Symptoms’tan aktarıyorum. Glon., Hering’in terapötik dehasının pek çok anıtından biridir. Bu dikkate değer ilacın materia medica’ya ve tıbba kazandırılmasını ona borçluyuz. Glon.’un etkisinin ayırt edici özelliği, dolaşımda ani ve şiddetli düzensizliklere eğilimdir. Çok hızlı ve çok şiddetli etki eder. Bu güçlü patlayıcının “imzası”nın “patlayacak gibi olma” ve “genişleme” olduğu söylenebilir. Patlayacak gibi, zonklayıcı baş ağrıları; başta ve başka yerlerde genişleme hisleri. Karotidlerde zonklama; kalbin şiddetli çalışması; başa kan hücumu; göğüsten başa yükselen sıcak basmaları, ardından başta zonklayıcı ağrı. Glon.’un karakteristik nevraljileri belirgin zonklama ile birliktedir ve çoğu zaman gece < olup uykuyu engeller. Zonklayıcı supraorbital nevralji; güçlü ışığa maruz kalmaya bağlı retinal konjesyon. Baştan geçen fasiyal nevralji. Yayılan ağrılarla birlikte kardiyak nevralji (angina pectoris).
Guernsey, kendine özgü canlı kısalığıyla, Glon.’un şu kişiler için uygun olduğunu söyler: “Mürettiplerde ve gaz lambası altında sürekli çalışıp ısının başa vurduğu erkeklerde görülen baş rahatsızlıkları; güneş çarpmasının kötü sonuçları; baş çevresindeki hiçbir sıcağa tahammül edemez; güneşte yürüyemez, gölgede yürümeli ya da şemsiye taşımalıdır; soba sıcaklığına dayanamaz; dik pozisyon alınca, yatakta doğrulunca, oturduğu yerden kalkınca vb. şiddetli vertigo. Başta sıcaklık; zonklayıcı baş ağrısı.” Glon baş ağrısının çok belirgin bir özelliği olan en ufak sarsıntıya aşırı duyarlılık, hastanın bu ihtimalden kaçınmak için başını çok dikkatle taşımasına neden olur. Baş ağrısı bütün baştadır ve her bölümünde görülür: alın, verteks, oksiput. Pek çok ağrı oksiputta ve beynin tabanında ortaya çıkar; oksiputta kemirici ağrı; hassas ağrı; basınç; oksiputta gözlere ve şakaklara yayılan şiddetli ağrı; boynun arkasından yukarıya doğru başa giden sinirlerde bir şey hareket ediyormuş hissi. Gözler sabit olabilir veya öne fırlayabilir; parlak ışığa karşı tiksinme; görme önünde siyah noktalar. Yüz kızarmış ya da soluktur. Klimakterik bozukluklar.
Bayılma, ani bilinç kaybı; özellikle doğum sırasında konvülsiyonlar. Serebral kökenli bulantı ve kusma. Şiddetli, saplanıcı, nevraljik ağrılar; hastayı çılgına çevirecek kadar şiddetlidir, kaçmak, pencereden atlamak ister. Korkunun kötü etkileri; dehşetli bir endişe; zehirlendiği korkusu. Karakteristik bir zihinsel durum yer duygusunun kaybıdır: “iyi bilinen sokaklar ona yabancı görünür.” Tuhaf hisler arasında şunlar vardır: Çene fazla uzunmuş gibi hissedilir. Göğüs vidalanıp sıkıştırılmış gibi hissedilir. Beyin genişliyormuş gibi; dalgalar halinde hareket ediyormuş gibi; baş aşağı sarkıyormuş gibi; vertekse bir şey pompalanıyormuş gibi; alında her şey dışarı sıkıştırılıyormuş gibi; ense kökünden yukarı doğru ılık su akıyormuş gibi; boyun bir el tarafından kavranmış gibi; biri gözleri içten dışa çekiyormuş gibi. Sol kulaktaki gürültü sanki kalpten geliyormuş gibidir. Alt dudak şişmiş gibi hissedilir. Kalp boğaza yükselecekmiş gibi. Ağrılar şöyledir: patlayacak gibi; zonklayıcı; nabızla atan; yırtıcı; delici; saplanıcı; kemirici. Omuzlar arasında yanma. Sessizce oturmak ya da yatmak veya soğuk havada yürümek baş ağrısını >. Öne eğilmek; başı geriye eğmek ve hemen her hareket baş ağrısını <. İstirahat diz ağrısını <. Aşırı sıcak ve soğuk = beyin hiperemisi. Sıcak genelde <; soğuk uygulamalar ve serin hava >; fakat başa uygulanan soğuk su baş semptomlarını < yapar, hatta spazmları =. Nemli hava <. Saç kestirmenin; güneşe ya da ateş sıcağına maruz kalmanın kötü etkileri. Bütün yaz boyunca baş ağrısı güneşle birlikte her gün <. Şaraptan <. Ağrılar içeriden dışarıya; önden arkaya doğrudur. Fazla ata binmenin ya da araçla gitmenin kötü etkisi; deniz tutması; sarsıntıdan <. Basınç baş ağrısını >. Saçın ağırlığına tahammül edemez; giysi çok sıkıymış gibi gelir. Uygun olduğu tip: al yanaklı, pletorik, hassas kadınlar; sinirli, sangvinik, kolay etkilenen kişiler. Eski skarlar yeniden açılır.
İlişkiler
Şunlarla antidotlanır: Acon., Camph., Coff., Nux v. Karşılaştırın: Amyl nit.; Act. r. (beyinde dalgalanma); Petrol. ve Crotal. h. (yer duygusu kaybı); Bell. (sefalik çığlık vardır ama Bell.’de o kadar belirgin değildir; ayrıca Bell. başı geriye eğmekle > ve başı örtmekle >; Glon. baş açıkken >); Apis, Hyo. (zehirlendiğinden korkar); Gels. (pencereden atlama eğilimi); Stram. Sang. (güneşle gelen baş ağrısı; kulak sarsıntıya duyarlı); Nit. ac. ve Bell. (sarsıntıya duyarlılık); Melilot. (kızıl yüzle baş ağrısı); Lyc. ve Phos. (omuzlar arasında yanma); Dig. ve Diosc. (buruna yayılan baş ağrısı); Sec. (parmaklar birbirinden ayrılmış).
Nedenler
Güneş. Parlak kar. Ateş sıcağı. Korku veya ürküntü. Sarsıntı. Yaralanmalar.
1. Zihin
Bilinç kaybı, kalbin dönüşümlü çarpıntısı ve başta konjesyon ile yere düşme. Korku; boğaz şişmiş gibi hissedilir, göğüs vidalanıp sıkıştırılmış gibidir; yaklaşan ölüm korkusu; zehirlendiğinden korkar. Sanki hoş olmayan bir şey olacakmış gibi korku. Alışılmadık derecede canlı ve konuşkan, yoğun fikir akışı ile birlikte. Fikir karışıklığı; nerede olduğunu söyleyemez; iyi bilinen sokaklar yabancı görünür; eve giden yol çok uzun gelir; sokağın hangi tarafında oturduğunu unutur. Şiddetli zihinsel ajitasyon (baş ağrısı ile birlikte); çılgına dönmüş, kaçmaya çalışır; pencereden atlamaya kalkar. Sefalik çığlık. Çene fazla uzunmuş gibi hissedilir.
2. Baş
Vertigo; öne eğilmekten veya başı hareket ettirmekten <; açık havada. Baş hareket ettirildiğinde sersemlik. Başta, özellikle alında ağırlık. Alında sıcak terleme ile birlikte künt baş ağrısı. Hızlanmış nabız, kırmızı yüz, yüzde terleme ile birlikte baş ağrısı; bilinç kaybı olur. Baş ağrısı güneşin sıcağında <; açık havada ve basınçla >. Menstrüasyon sırasında veya onun yerine zonklayıcı vb. baş ağrısı. Beyin genişliyor, dalgalar halinde hareket ediyor gibi başta dolgunluk. Başta dolgunluk; başta nabzın belirgin olarak hissedilmesi; ağrısız zonklama. Kan başa hücum ediyormuş hissi. Başa kan konjesyonu (apopleksi). Alında, şakaklarda, vertekste nabız gibi atım; yürürken her adım boyunda hissedilir, baş hareket ettirilince de olur. Başta zonklama; alında; şakaklarda; vertekste; oksiputta; hareket edince <; sessizce oturunca, yatınca ve basınçla >. Temporal arterlerde zonklama; bunlar kabarmıştı ve kordon gibi hissediliyordu. Şakaklarda veya alının sağ tarafında saplanmalar. Beyinde hassas ve ezilmişlik hissi, baş sallanınca daha kötü. Bütün baş boyunca hassasiyet hissi; başı sallamaya korkar, sanki başı parçalara ayrılacakmış gibi gelir. Baştaki ağrı, sıcaklık ve dolgunluk göğüsten, boyundan ya da başın arka kısmından yukarı çıkar. Oksiputta gözlere ve şakaklara yayılan şiddetli ağrı. Sarsılma baş ağrısını < yapar; aynı şekilde öne eğilme hareketi ve merdiven çıkma da. Dış basınç >; açık havada yürümek, başı açmak >. Beyinde çatırdama hissi. Kafatası çok küçükmüş ve beyin kafatasını patlatmaya çalışıyormuş gibi; kalbin şiddetli çalışması ve bütün bedende belirgin nabız atımı. Beyindeki şoklar nabızla eşzamanlı. Beyinde dalgalanan ya da dalga benzeri hareket. Hemikrani; yarı aydınlık yarı karanlık görür. Oksiputta kemirici ağrı.
3. Gözler
Gözler mat, sabit bakışlı, çökmüş. Göz akı kırmızıdır, gözler öne fırlar, vahşi görünür. Gözler, biri onları içten dışa çekiyormuş gibi hissedilir. Gözlerde bastırıcı, öne fırlatıcı ağrılar. Göz kürelerinde saplanmalar, seğirmeler, hassasiyet, basınç. Gözbebekleri genişlemiş, gözler yukarı dönmüş. Göz kürelerinde, kapaklarda ve göz çevresinde sıcaklık. Gözlerin önünde kıvılcımlar, ışık çakmaları. Harfler daha küçük görünür. Sanki sağ gözün odağı aniden yer değiştirmiş gibi; her şeyi yarı aydınlık yarı karanlık görür. Göz önünde siyah noktalar ve görmede kararma; bayılma ile.
4. Kulaklar
Kulaklarda ve çevresinde dolgunluk hissi. Kulaklar sarsıntıya duyarlıdır. Sağırlık; kulaklar tıkalıymış gibi hissedilir. Kulaklarda saplanmalar, kulaklar kapanmış gibi hissedilir. Sağ kulakta içeriden dışarıya doğru zonklayıcı, delici ağrı. Kulaklarda çınlama, uğuldama veya çatırdama. Kulak çınlaması, nabız sesi duyulur.
5. Burun
Burun kökünde ağrı. Baş ağrısı buruna yayılır. Güneş sıcağına çıkınca burun kanaması; yüz kızarmış, sıcak, kırmızıdır.
6. Yüz
Baş ve göğse kan konjesyonu ile birlikte yüzde solukluk. Sıcaklık, güneş çarpması, konjesyonlar vb. sırasında solukluk; baş ağrısı ile birlikte yüzde kızarma ve sıcaklık. Başta nabız atımları ve kalp çarpıntısı ile birlikte yüzde sıcaklık. Baş ağrısı ile birlikte yüzde, özellikle üst kısmında kızarıklık. Gelip giden yüz kızarıklığı. Özellikle yüzün ortasında kaşıntı. Çene ekleminde ağrı ve tutukluk. Alt dudak şişmiş gibi his.
7. Dişler
Bütün dişlerde zonklayıcı ağrı. Baş ağrısı ile birlikte nabız gibi atan diş ağrısı. Diş etlerinde sağ taraftan sola geçen, fakat sağda kesilmeyen saplanıcı ağrılar; sıcaktan <, soğuk uygulamalardan >.
8. Ağız
Tat: bulantı ile birlikte acı; aromatik; tatlı; sıcak; yağlı bir tat bırakır. Dil yanmış gibi uyuşuk; iğnelenme, batma. Dil şişmiş ve soyulmuş gibi hissedilir, spazmodik seğirmelerle birlikte. Dil: pasız süt beyazı; arka kısmı yoğun paslı. Dil gücünün azalması ve fikir karışıklığı nedeniyle konuşmak zor. Dil şiştir, içinde batmalar vardır, dil yanar. Damakta nabız atımı ile birlikte hassasiyet ve şişlik hissi.
9. Boğaz
Yumuşak damak daralmış ve kuru hissedilir. Yumuşak damakta ve boğazda kaşıntı. Boğazda gıdıklanma, sıcaklık, hassasiyet. Boğaz şişiyormuş hissi.
10. İştah
İştah kaybı. Soğuk su ister; ayrıca kuru, kavrulmuşluk hissi nedeniyle de. Sigara içme isteği artmıştır. Şarap bütün semptomları <.
11. Mide
Terlemeye yol açan bulantı. Baş ağrısına eşlik eden ve onun neden olduğu bulantı; kolik, baş ve göğse kan konjesyonu ve soluk yüz ile birlikte. Beyin konjesyonlarında veya güneş çarpması sırasında bulantı ve kusma. Mide çukurunda baygınlık hissi; ayrıca zonklama ile birlikte. Mide çukurunda boşluk hissi. Mide çukurunda, özellikle öne eğilince hassasiyet. Mide çukurunda kemirici ağrı.
12. Karın
Kolik, başlıca göbek altında kesici ağrı; sabah kişiyi uyandırır, gevşek dışkılamadan önce ve sonra olur. Safra taşı koliği. Karnın alt kısmında, özellikle sol yana yatınca guruldama.
13. Dışkı ve Anüs
Guruldama ve gaz çıkışı ile birlikte, sabah başlayıp bütün gün süren diyareik dışkılar. Diyare; bol, gevşek, siyahımsı, topaklı dışkılar. Sabah ishali, keskin yanma ile; guruldama ile birlikte. Şeftali yedikten sonra akşam ve gece ishal. Kabızlık ve kaşınan, ağrıyan hemoroidler. Alışılmadık bir zamanda sert ve olağandışı bir dışkı; bundan önce ve sonra karında çimdikleyici ağrı. Dışkı yok.
14. Üriner Organlar
Açık renkli (albuminli) idrar salgısı artmıştır; gece sık sık kalkmak zorundadır ve bol miktarda albuminli idrar çıkarır. Güneşte yürümeyle ortaya çıkan baş ağrısı ile birlikte tübal nefrit; kollarda ve ellerde uyuşma, şiddetli karıncalanma ile dönüşümlü.
16. Kadın Cinsel Organları
Baskılanmış menstrüasyonda Glon. Menstrüasyon yerine başa konjesyon; yüz soluk; sıcak odada daha kötü; bayılma; zonklama. Menstrüasyon sırasında başa ve göğse kan konjesyonu; baş ağrısı; bayılma. Klimakterik dönemde sıcak basmaları, başta basınç, bulantı, duyuların yitimi, vertigo, ayaklarda şişme. Gebelik sırasında baş ağrısı, başa ve göğse kan konjesyonları. Eklampsi; bilinç kaybı; yüz parlak kırmızı; şiş; nabız dolgun, sert; idrar bol ve albuminli.
17. Solunum Organları
Derin solunum eğilimi. Uzun, derin bir inspirasyon alma isteği. İç çekme.
18. Göğüs
Göğüste daralma. Göğüste daralma ve baskı hissi. Baş ağrısı ile dönüşümlü göğüs baskısı. Göğse konjesyonlar.
19. Kalp
Yüzde sıcaklık, hızlanmış nabız ve karotid arterlerde nabız atımı ile kalp çarpıntısı. Kalbin şiddetli çalışması, bütün bedende belirgin nabız atımı. Aşırı derecede hissedilir kalp çarpıntısı. Kalpte dolgunluk, ağırlık ve sıcaklık hissi, kalbin zahmetli atımlarıyla birlikte. Nabız hızlanmış; dönüşümlü olarak yükselip düşer; güneş çarpmasında düşük ve zayıftır. Kalbin zahmetli çalışması, baskı hissi. Kalpte keskin ağrılar. Kalpten sırta yayılan şiddetli saplanmalar. Yatarken kalp bölgesinde mırıltı benzeri ses, nabız aralıklı.
20. Boyun ve Sırt
Boyun çevresinde sıkılık. Boyun güçsüz ve yorgun hissedilir, başı taşıyamaz. Boyunda tutukluk, giysi çok sıkıymış gibi gelir. Boyunda dolgunluk, gerginlik, nabız atımı hissi. Kürek kemikleri arasında yakıcı sıcaklık. Sırttan aşağı inen sıcaklık hisleri. Bütün omurga boyunca ağrı veya sıcaklık ve üşüme.
22. Üst Ekstremiteler
Kollarda huzursuzluk, güçsüzlük, dolaşım yetersizliği. Sol kolda güçsüzlük ve uyuşma hissi. Parmak uçlarında bütün nabız atımlarını hisseder; buna parmaklarda titreme eşlik eder.
23. Alt Ekstremiteler
Sol uylukta güçsüzlük ve uyuşma. Bacaklarda güçsüzlük, dizler ve ayak bilekleri boşalır (baş ağrısı sırasında). Güneş çarpmasında ekstremiteler gevşek, hareketsizdir. Sol dizde hareketle akut ağrı; belirgin sıcaklık veya şişlik olmaksızın eklemin derinindeymiş gibi gelir; istirahatte ani sızılar veya batmalar olur, kalkıp ekstremiteyi düzeltmek zorunda kalır. Bilinç kaybı ile birlikte ekstremitelerde seğirme. Ekstremitelerdeki huzursuzluk onu kalkmaya zorlar. (Siyatik.). Soğuk ayaklar, bulantı ve çarpıntı ile birlikte.
24. Genellikler
Bayılma; bilinç korunmuş olarak. Büyük güçsüzlük ve bitkin düşme. Bilinçsiz yere yığılma. Bütün bedende ağrısız zonklama. Beden boyunca yukarıdan aşağıya yayılan nabız gibi atımlar, karıncalanma, ürpertiler ve kendine özgü bir sıcaklık hissi. Konvülsiyonlar (başa konjesyonlardan); parmaklar birbirinden ayrılmış ve gerilmiştir. Görünürde pletora, kanın dağılımında hızlı değişmeler.
26. Uyku
Baş ağrısı ve başa kan konjesyonu ile birlikte esneme. Akşam erken saatlerde uykululuk. Uyandırılması zordur. Uykusuzluktan olmuş gibi güçsüzlük.
27. Ateş
Nabız hızlanmış, düzensiz, aralıklı, dolgun ve sert, küçük ve hızlıdır. Üşüme: ısındıktan sonra; terleme ile dönüşümlü; kusma ile; baş sanki vidalanıp sıkılmış gibi; aralıklı ateş. Sıcaklık, özellikle yüzde, mide çukurundan başa yükselir. Genel ısınma; sıcak basmaları; yukarı doğru sıcaklık dalgaları. Başlıca yüzde, uyuduktan sonra terleme. Alında terleme. Bol ter, çoğunlukla yüzde ve göğüste. Terleme bulantıyı hafifletir.