Lillium tigrinum

Lilium Tigrinum. Şimdiye kadar yapılan provingler, Lilium Tigrinum'un kadın şikayetlerine uygun olduğunu göstermiştir.

Özellikle uterin rahatsızlıklar, kalp rahatsızlıkları ve çeşitli sinirsel belirtilerden yakınan histerik kadınlara uygundur; aşırı derecede sinirli, hayalci düşüncelerle dolu, delilik, dini melankoli ve tasavvurları olan, kalp yakınmaları ve prolapsusu bulunan bir kadın için uygundur.

Bu durumlar çoğu zaman dönüşümlü olarak seyreder; zihinsel belirtiler en belirgin olduğunda fiziksel belirtiler hafifler. Prolapsusla birlikte bulunan bu aşağı çekilme hissi, mide bölgesinden ve hatta bazen boğazdan aşağı doğru bir çekilme gibi görünür.

Sanki bütün iç organlar aşağı çekiliyormuş gibi aşağı itici bir basınç vardır. Bu aşırı gevşeme haliyle birlikte büyük bir kıpırdanma huzursuzluğu ve hepsinden belirgin olarak çarpıntı bulunur. Yalnızca sırtüstü yatabilir; iki yanından biri üzerine yatınca kötüleşir. Her duygulanımda kalp pırpırlar; düzensiz ve kolay uyarılır hale gelir. Bu zihinsel belirtiler, kalp belirtileri ve uterin belirtiler çoğu zaman yer değiştirir ya da nöbetleşe gelir ve başlıca özellikleri oluşturur.

Zihin

Kimseye neredeyse düzgün bir söz söyleyemez. Kendisine nazikçe konuşulsa bile tersler. O kadar sinirlidir ki arkadaşları onu yatıştıramaz. Teselli bile kötüleştirir. Kendisiyle konuşulduğunda sinirlenir. Geceleri uyanık yatar ve ya fanatik dini fikirlerle ya da dini bir melankoliyle işkence çeker; din ve yaşam biçimleri konusunda akıldışı, mantıksız ve hayal ürünü düşünceler üzerinde durmaya eğilimli görünür.

Her şey hakkında yanlış fikirleri vardır. Yanlış izlenimler edinir ve her şey tersine dönmüş gibidir. Onu memnun etmek imkansızdır. Şimdi bu haller, cinsel organlarda bir irritabilite, nimfomani haliyle birlikte bulunur; spazmlar, çarpıntı, terlemeler ve bitkinlik dönemleriyle ilişkili şiddetli cinsel heyecan vardır. Yalnız oturur, hayali dertler üzerinde kara kara düşünür ve kendisiyle konuşulduğunda ters ve huysuzdur.

"Düşünceler net değildir; iradesini kullanırsa daha net olurlar."

"Yazarken, konuşurken hatalar yapar; zihnini sürekli bir şeye veremez; kurtuluşu hakkında azap çeker."

Hasta, tarif edilemez bir hissi, başında bir " delilik hissi " olduğunu söyleyerek anlatmaya çalışır; sanki düşünceler dağılmış gibidir ve ne kadar akla uygun düşünmeye çalışırsa o kadar akıldışı olur. Bir şeyi ne kadar hatırlamaya çalışırsa onu hatırlama ihtimali o kadar azalır. Zihnini başka bir şeye yönelttiğinde o şey yeniden geri gelir. Bu ilaç, aşırı gerilmiş ve sinirli kadınlarda cinsel aşırılıklardan, cinsel heyecandan kaynaklanan, çarpıntı ile birlikte zihinsel karışıklık yapan her türlü belirtiyi içerir.

Metinde şöyle denir:

"İsteksiz, hareketsizdir; yine de yerinde oturmak istemez."

Bu hasta oturup geçmiş üzerine kara kara düşünür; fakat kendisiyle konuşulduğunda aniden ayağa fırlar, acele ve heyecanla koşar, hiçbir neden yokken kapıyı çarpıp çıkar; aile bireyleri ya da bir dost kendisine nazikçe konuştuğunda sanki çılgına dönecekmiş gibi olur. Bir zamanlar bu ilacın bir agravasyonu altında olan bir hasta bana şöyle demişti:

"Bugün tramvayda biri benimle konuştu ve o kadar öfkelendim ki başına bir şey fırlatmak istedim."

Kendi hakkında bir şey düşünüyordu ve rahatsız edilmek istemiyordu. Şiddetli bir öfke hali, şiddetli bir sinirlilik hali, denge kaybı vardır. Şöyle der:

"Biri benimle konuştuğunda ya da rahatsız ettiğinde kaçıp gitmem gerekiyormuş gibi geliyor."

Arkadaşlarıyla temas ettiğinde bu duyguları yaşar. Temas, onu halsizlik ve sakinlik halinden çıkarıp uyandırıyor gibidir. Bu ilaçta garip şeyler görülür. Metinde tarif edilen duyumlar o kadar belirsiz ve o kadar çeşitlidir ki, proverların hissettiklerini tarif etmek için çaba sarf ettikleri açıkça görülür. Duyumlar çok sayıdadır ve tarif edilemez.

Bu hasta çok yaygın olarak sıcak tabiatlı bir hastadır.

Pulsatilla hastası gibidir; sıcak tabiatlıdır, serin bir oda ister, prolapsusun yürümekle kötüleştiği zamanlar dışında açık havada yürümeyi sever. Baş yakınmaları genellikle açık havada hareket etmekle hafifler; açık havada yürürken >. Baş ağrısı ve şikayetlerin çoğu soğukla ya da serin bir odada hafifler, sıcak bir odada ise kötüleşir. Dispne sıcak odada ortaya çıkar. Kalabalık bir odada, tiyatroda, kilisede hasta boğulur gibi olur; Apis, Iodine, Kali i., Lyc. ve Puls. gibi.

Baş

Başın arkasından başın tepesine doğru yükselen bir delilik hissi gelir.

Bunun ne olduğunu ancak onu hisseden tarif edebilir. Bazen karıncalanma ya da elektrik gibi bir his diye anlatılır. Hafif bir karıncalanma başın arkasından yukarı çıkar, tepeye gider ve vertigo ile birliktedir. Bu düşünceyi ayıklayıp incelediğinizde aslında zihne pek bir şey getirmez. Çoğu zaman bunları klinik olarak yakalamanız ve fikrin ne olduğunu anlamak için üzerlerinde düşünmeniz gerekir.

Alındaki ağrılar çok belirgindir ve görmede büyük bozulma, görme kaybı, odanın karanlık görünmesi ya da gözlerin odaklayamaması ile birliktedir. Sinirsel görme bozukluğu, fotofobi, kapaklarda seğirme, göz kürelerinde ani sıçramalar ve gözlerin mukoz zarında, kapaklarda ve kürelerde iltihaplanma, konjonktivit vardır. Çok sık olarak baş şikayetleriyle birlikte gözler içe döner, konverjan şaşılık olur ya da alındaki ağrıyla birlikte yaklaşan senkop hali bulunur.

Anılan bütün bu şeylerden, Lilium tig. hastasının ne kadar aşırı duyarlı, son derece sinirli, histerik bir kişi olduğu anlaşılabilir. Bunlar genellikle aşırı sinirli, kalpte pırpırlama olan, omurga boyunca ağrısı bulunan ve az ya da çok prolapsusu olup büyük bir aşağı çekilme hissi yaşayan hastalarla birliktedir. Bir durum varken öteki genellikle yoktur; birbirleriyle dönüşümlüdürler ya da hepsi bir arada bulunabilir.

"Başta vahşi bir his, sanki delirecekmiş gibi, sağ iliak bölgede ağrı ile."

Bu proverlar, "başta, sanki delirecekmiş gibi bir his" ifadesini sevmeye benziyorlardı.

Bu delilik hissi, zihnin kendini toplayıp yoğunlaştıramaması gibi bir zihinsel karışıklıktır. Hastaların yaşadığı bu delilik hissi böyle yorumlanır. Bazen her şey dönüyormuş gibi bir vertigo gibidir ya da sanki aklını yitirecekmiş gibidir. Sonra tekrar korkunç, yırtıcı bir baş ağrısı şeklinde gelir; alında deli edici bir baş ağrısı diye tarif edilir. Zihinsel karışıklığın bulunduğu ya da zihnin delirecekmiş gibi olduğu baş ağrısı.

Karın

Karın, gaita, idrar ve cinsel organlar bu ilacın kullanımına geniş bir alan sunar.

Bütün abdominal visseralar sanki mideden aşağı çekiliyormuş gibi görünür. Hasta karnını yukarıda tutmak ister; karın sarkıktır. Sanki pelvik organlar dışarı çıkacakmış gibidir. Hasta uzanmak zorundadır, T bandajı takmak ister. Destek için karnı iki yandan kavrayıp yukarı kaldırmak ister. Pelviste, sanki her şey vajinadan dünyaya geliyormuş gibi bir güçsüzlük ya da aşağı itici basınç hissi vardır.

Bu ilacın sabahları hastayı yataktan fırlatan çok acil bir diyare hali vardır; büyük bir aceleyle gitmek zorundadır. Bunu Sulphur ile karıştırabilirsiniz; çünkü Lilium tig. başta büyük ısı, midede boşluk hissi ve avuçlarla ayak tabanlarında büyük yanma gösterir. Ayrıca, tenesmus, mukus ve kan o kadar belirgindir ki, onu Merc. cor.'dan güçlükle ayırt edebileceğiniz bir dizanterisi de vardır.

Gaita yalnızca kana karışmış mukustur ve tenesmus da, anüsteki yanma da Merc. cor.'daki kadar belirgindir. Özellikle, tarif ettiğim gibi sinirli hastalarda aralıklı kronik bir belirti olarak ortaya çıkan dizanteri nöbetlerine çok uygundur. Şimdi, bu hasta sinirli diye onun güçsüz, cüce yapılı ya da zayıf olduğunu sanmayın; çünkü özellikle damarları dolgun olan, görünüşte pletorik, kanlı canlı, etli butlu, yuvarlak hatlı ve çok sinirli kadınlara, özellikle de menopoz döneminde olanlara uygundur.

Pelvik ve abdominal gevşeklik, tarif edilen zihinsel sinirlilik, çarpıntı ve kalpte pırpırlama ile sinirsel bir yapıdan yakınanlarda, her üşütmede tekrarlayan dizanterik nöbetler görülür. Böyle bir tabloda Merc. cor. görmezsiniz. Eğer yalnız başına bir dizanteri olsaydı, hangisi olduğunu ayırt edemezdim.

Bu dizanterik belirtilerin tümü Guiding Symptoms'tan çıkarılmıştır; yine de bunların tekrar tekrar doğrulandığını gördüm. Yine de, son derece inatçı ve rahatsız edici bir kabızlığı da vardır.

Mesane ve rektum tenesmusu da vardır. Rahatsız edici bir idrar yapma dürtüsü olduğu gibi, dışkılama sıkışması da vardır. Uzun süre, güçlü sıkışma ile oturur ve uzun ıkınmadan sonra gaita gelmez.

Sık sık sıkışma olur; rektumda sanki bir top varmış gibidir. Uterusun fundusu rektuma doğru geriye döndüğünde, rektum dışkı ile doluymuş gibi bir his verir; dışkılama sıkışmasını başlatır ve hasta oturup ıkınır; mesane ve rektum tenesmusu dayanılmaz hale gelir. Sürekli dışkılama sıkışması vardır ve rektumda gaita yoktur. Böyle semptomlarla endike olan ilacın, hastayı kısa sürede bütün sıkıntılarından kurtaracağını bilince şaşıracaksınız.

Fakat siz sorarsınız: Bu ilaç rahmi yeniden yerine koyacak mı? Hastanın ıstırapları hafifleyecek ve ilacın verilmesinden sonra bu rahatsız edici durumu hissetmeyecektir. Bağırsaklar düzenli hale gelir, miksiyon bozukluğu hafifler ve hasta yavaş yavaş sağlığına döner; daha sonra uterusun yerinde olduğu görülür.

"Rektumda basınç, neredeyse sürekli dışkıya gitme isteği ile birlikte."

Lilium tigrinum, yanma ile birlikte olan en inatçı dışarı çıkan hemoroidleri iyileştirmiştir.

"Doğumdan sonra hemoroidler; dokunmaya ağrılı, dışkıdan sonra sanki her şey vajinadan dışarı çıkacakmış gibi aşağı itici basınç."

Bu, yalnızca doğumdan sonra ortaya çıkan hemoroidlere uygulayacağımız anlamına gelmez; fakat böyle bir konstitüsyonda hem hemoroidleri, hem de gevşemiş uterus ve vajinayı iyileştirmiştir.

Bütün abdominal dokularda paralitik bir gevşeme vardır. Uterin belirtilerden, diğer bölümlerle bağlantı içinde, rastlantısal olarak söz ettim.

"Adet azdır; akış yalnız hareket ederken olur."

Bu size Puls.'ı düşündürecektir; çünkü adet bu kadar azdır ve Puls. hastası da benzer bir sinirsel mizaca sahiptir. Puls.'ta adet azdır ve açık havada rahatlama vardır. Onda da pelviste çok aşağı çekilme vardır; gerçi kural olarak bu ilaçtaki kadar aşırı değildir. Fakat bu ilaçta Puls.'tan oldukça farklı çok şey vardır.

Ardından kalp belirtileri gelir.

"Kalp, mengenede tutuluyor ya da sıkılıyormuş gibi görünür; serttir, sanki şiddetle kavranmış gibidir."

"Kalpte konstriktif ağrı." "Temiz havada üşür, fakat vertigo >."

Sırtta ve omurga boyunca ağrı; titreme ile birlikte irrite ve hassas omurga. Platina ile çok yakından rekabet eder.