Ferrum phosphoricum
By James Tyler Kent — Homeopatik Materia Medika Üzerine Dersler
Büyük güçsüzlük ve uzanma isteği. Gece sinirlilik. Romatizmal durumlar.
Schuessler'in izleyicileri tarafından iltihaplı ateşlerin ilk evresinde kullanılmış olmakla birlikte, yüksek potenslerde kronik hastalıklarda yararlıdır ve derin etkili bir antipsoriktir; onu oluşturan Ferrum ile Fosforik asitten daha azı olamaz.
Uzun yıllar Schüessler endikasyonlarını izledim; fakat yeni provingler, homeopatik kötüleşmeler ve klinik deneyimin yardımıyla, belirtilerin şimdiki düzenlenişi bu değerli homeopatik ilacın kullanımında bana rehber olmaktadır.
Kötüleşme zamanı şöyledir: bazı şikayetler sabah olur, bazıları öğleden sonra; diğerleri akşam ve gece, hatta gece yarısından sonra ortaya çıkar. Hasta açık havaya hassastır ve birçok belirti açık havada kötüleşir.
En dikkat çekici özellikler anemi ve klorozdur (Ferrum gibi). Genel bedensel anksiyete daha çok Phos. acid gibidir. Yaşamsal ısının yetersizliği vardır; soğuk havada ve üşümekle kötüleşir. Sürekli soğuk algınlığına yakalanır. Ateş ve kırmızı yüzle birlikte başta ve organlarda konjesyon.
Genel güçsüzlük, veremli kalıtımın düşük vitalitesi gibidir. Dropsik durumlar. Belirtiler yemekten sonra ve bedensel efordan kötüleşir. Bayılma nöbetleri. Soğuk içecekler belirtileri başlatır. Ekşi yiyecekler kötüleştirir. Damarlarda dolgunluk ve venlerde genişleme.
Kanamalı durum, Ferrum, Phos. acid ve Phos'ta olduğu gibi bu ilacın güçlü bir özelliğidir. Histeri ve hipokondriyazisin sinirliliği bu ilaçta bulunur. Tüm bedende, özellikle konjesyone kısımlarda eziklik ve ağrılı hassasiyet; sarsıntı ve yürümekle kötüleşme. Yük kaldırmaktan, kasları zorlamaktan ve burkulmalardan doğan şikayetler.
Birçok belirti yatakta yatmakla ve istirahatle kötüleşir, yavaşça dolaşmakla düzelir (Ferrum gibi); fakat büyük bitkinlik onu yatmaya zorlar. Gerçek bir efor oluşturan hareket kötüleştirir, fakat yavaş hareket düzeltir. Vücudun bazı kısımlarında ve hasta kısımlarda uyuşma. Bedende ve başta kanın hücum etmesi.
Saplanıcı, yırtıcı ağrılar. Aşağı doğru çeken yırtıcı ağrılar. Yalancı pletora. Tüm bedende ve başta kuvvetli pulsasyon. Kuvvetli, dolgun, sık nabız. Genel olarak aşırı hassastır ve ağrıya duyarlıdır. Ayakta durmak birçok şikayeti kötüleştirir. Ekstremitelerde titreme. Bunların tümü bize geniş kapsamlı ve derin etkili bir ilaç verir.
Zihin
Bu ilacın belirgin bir öfkesi vardır, hatta şiddete kadar varır; güçsüzlük, baş ağrısı, titreme, terleme ve başka sinirsel belirtiler meydana getirir. Gece anksiyetesi; sanki birine büyük bir kötülük yapmış gibi; yemekten sonra; kuruntulu endişe ile; ateş sırasında; gelecek hakkında; hipokondriyak. Neşeli, konuşkan ve aşırı keyifli; üzüntü ile karışmış doğal olmayan heyecan. Bu ilaç delirium tremens'te kullanılmıştır.
Topluluktan hoşlanmaz ve yalnızken daha iyi hisseder. Zihnini toplayamaz ya da sıradan sorular üzerinde düşünemez; çalışamaz. Düşünmeye çalışırken zihinsel karışıklık; sabah, akşam, yemekten sonra; yüzü soğuk suyla yıkamakla düzelir.
Sahip olduğu her şeyden ve çevresinden hoşnutsuzdur. Akşamları çok heyecanlıdır. Başındaki dolgunluk apopleksi korkusu doğurur. Kalabalığa girme korkusu ya da ölüm korkusu; başına bir kötülük geleceği korkusu; felaket korkusu; insanlardan korku. Unutkandır. Diğer belirtiler uyduğunda histerik kızlar için mükemmel bir ilaçtır.
Fikirleri boldur ve zihinsel açıklık olağandışıdır (Coff.). Buna karşılık bütün zevklere ve heyecan verici olaylara karşı aşırı kayıtsızlık vardır. Çalışmaya karşı isteksizlik. Şu nottan dolayı lohusalık manisinde de düşünülebilir:
"Dişi domuzlar yavrularını yer."
Bu ilaçta bol miktarda serebral hiperemi vardır; o halde neden delilik olmasın? İrritabilite. Dönüşümlü ruh halleri. Somurtkanlık. İnatçılık. Gece yatakta huzursuzluk; ateş sırasında çok dönüp durur. Adetten önce akşamları üzüntü. Gürültüye son derece hassastır. Sersemlik. Konuşmaya isteksizlik. Düşünmeye isteksizlik. Ağlama. Zihinsel çalışmaya karşı isteksizlik.
Baş dönmesi
Baş dönmesi öğleden sonra beyin hiperemisinden; üşüme sırasında; gözleri kapatınca; öne düşme eğilimiyle; baş ağrısı sırasında; sarhoşmuş gibi; aşağı bakarken; adet sırasında; bulantıyla; ayağa kalkarken; yataktan kalkarken. Yürürken sendeleme, görmenin kaybolmasıyla birlikte. Yürürken başı öne doğru itilmiş gibi his.
Baş soğuk hisseder ve verteks soğuk havaya hassastır. Beyin hiperemisi. Saçlı deride sıkışma. Başta boşluk hissi; adet sırasında. Başta dolgunluk hissi. Saç dökülür. Baş çok sıcak hissedilir. Sıcak basmaları ve kırmızı yüz. Başta sıcaklık; vertekste; adet sırasında.
Baş adet sırasında ağır hissedilir. Alında ve oksiputta ağırlık. Saçlı deride kaşıntı. Baş ağrısı; sabah yatakta, öğleden sonra, akşam. Soğuk hava genel baş ağrılarını düzeltir; merdiven çıkmak kötüleştirir; kör edici baş ağrısı; kataral baş ağrıları.
Baş ağrısı üşüme sırasında; gözleri kapatmakla kötüleşir; soğuk uygulamalar düzeltir; nezle ile birlikte; öksürmekle, yemekten sonra, heyecanla kötüleşir.
Adet sırasında baş ağrısı, ışıktan ve gürültüden daha kötüdür. Çekiçler gibi vuran baş ağrıları. Sarsıntıyla kötüleşen baş ağrısı. Yatmak zorunda kalır. Yatmak düzeltir. Adet sırasında baş ağrısı; hareketle ve başı hareket ettirmekle; gürültüyle. Paroksismal ağrılar.
Baskı düzeltir. Zonklayıcı ağrılar. Arabada gitmek kötüleştirir. Oturmakla; eğilmekle; yürümekle. Başı sarmak baş ağrısını başlatır ya da kötüleştirir. Başta ve şakaklarda zonklama, sağ tarafta daha kötüdür. Sıcak, kırmızı yüz ve yenilen gıdaların kusulması ile baş ağrısı.
Şiddetli frontal baş ağrısı, burun kanaması ile birlikte olup bu kanama rahatlatır. Yakınmalar alnın sağ tarafında baskındır; sabah uyanınca ve akşam kötüleşir; açık havada düzelir; öksürmekle kötüleşir. Gözlerin üzerinde ağrı.
Oksiputta ağrı; öksürürken, sarsıntıyla; adet sırasında. Başın yanlarında ve şakaklarda, vertekste ağrı. Bol adet sırasında vertekste ağrı. Şakaklarda oyucu ağrı. Baştа patlayıcı ağrı. Tüm başta bastırıcı ağrı, dışa doğru basar tarzda; alında, frontal kabarıklıklarda, şakaklarda; verteks sanki taş gibi.
Saçlı deride, oksiputta, vertekste ağrılı hassasiyet. Başta saplanıcı ağrılar; alında, gözlerin üzerinde; oksiputtan alına yayılan; eğilmekle; başın yanlarında, şakaklarda, vertekste. Başta yırtıcı ağrılar. Başta genel pulsasyon; hareketle ve eğilmekle kötüleşir; alında kuvvetli; öksürükte oksiputta, şakaklarda, vertekste. Başta şoklar.
Gözler
Gözlerden mukus akıntısı. Fotofobi ile konjonktivit. Eğilince göremez. Kan damarları genişlemiştir. Göz yaşarması. Göz kapakları yarı açıktır.
Gözlerde ağrı; sızlayıcı, yanıcı; kum varmış gibi. Saplanıcı. Dışarı fırlayacakmış hissi. Konjonktivada, göz kürelerinde ve kapaklarda kızarıklık. Çökük gözler. Şiş kapaklar. Skleralar sararmıştır. Bayılacakmış gibi görmenin kaybolması.
Kulaklar
Kulaktan pürülan akıntı. Kulakta kaşıntı. Kulakta sesler; uğultu, vızıltı, humlama, çınlama ve ötme. Östaki tüplerinin katarı. Kulakta iltihabi ağrılar. Otitis media. Kulağın derininde ağrı. Çekici ağrı. Saplanıcı ağrı. Parotis bezlerinde ağrı ve şişlik. Gürültüye hassasiyet. İşitme azalmıştır.
Burun
Burun katarı.
Nezle; akıntı kanlıdır. Burunda kabuklar oluşur. Akıntı deriyi tahriş eden, pürülandır. Bu ilaç biyokimyasal teoriye göre düşük potenslerde verildiğinde kullanımı nezlenin akut evresi ile sınırlandırılmıştır; fakat homeopatik olarak kullanıldığında bu sınırlama geçerli değildir.
Kim Ferrum ya da Phos. acid veya Phos.'u akut bir hastalığın akut ya da ilk evresiyle sınırlamayı düşünür?
Nezle ile birlikte burun kanaması; ateş sırasında; ya da baş sıcak ve doluyken baş ağrısı ile. Burun kanaması sabah, burnu silkmekle, öksürükle birlikte. Hapşırma.
Yüz
Klorotik yüz. Gözlerin altında koyu halkalar. Toprak renkli, soluk, sarımtırak yüz. Soluk dudaklar. Kırmızı yüz soluklukla dönüşümlü. Yanaklarda sınırlı kızarıklık. Ateş sırasında kırmızı; baş ağrısı sırasında. Sarı. Karaciğer lekeleri. Dudaklarda kuruluk.
Yüzde sıcaklık; ateş basmaları; otururken; diş ağrısı ile; ağrılarla birlikte. Hipokratik yüz. Parotisin iltihabı. Yüz ağrısı; diş iltihabından, nevraljiden; soğuk uygulamalarla düzelir, hareketle kötüleşir. Zonklayıcı ağrılar. Saplanıcı ağrılar. Yüzde terleme. Çökük yüz.
Ağız
Diş ağrısından ödemli şişlik.
Parotisler şişmiştir. Ağızdan ve diş etlerinden kanama. Dil koyu kırmızı ve şiş. Dil beyaz. Ağız kuru. Diş etlerinin, yutağın, dilin ve tonsillerin iltihabı. Dişlerde ağrılar, kırmızı, sıcak, şiş diş etleri ile birlikte; ağızda soğuk su tutmakla düzelir, sıcak şeylerle kötüleşir. Yemekten sonra diş ağrıları. Dilde yanma. Salivasyon. Tat tatsız, çürük kokulu, tatlımsıdır.
Boğaz
Boğazda sıkışma.
Boğazda ve tonsillerde kızarıklık. Tonsiller şiş. Boğazda sıcaklık. Boğaz ve tonsillerin iltihabı. Boğazda yumru hissi. Yutkunurken ağrı. Yanma. Ağrılı hassasiyet.
Mide
İştah azalmıştır.
Yiyecekten zevk almaksızın kurt gibi açlık. İştah tamamen kaybolur. Yiyeceğe, ete, süte karşı tiksinme. Ekşi şeyler ister. Yemekten sonra midede distansiyon. Geğirme; yemekten sonra; rahatlatıcı; boş; yiyecek tadında; kötü kokulu; ekşi. Acı su gelmesi. Yemekten sonra dolgunluk.
Midede sıcaklık. Hıçkırık. Hazımsızlık. Mide iltihabı. Bulantı yemekten sonra, gebelik sırasında. Her an gelebilen ani bulantı nöbetleri; bazen onu uykudan uyandırır; kısa sürer. Bulantı boğazda hissedilir.
Yürürken bulantı. Yemekten sonra midede ağrı. Midede yanma. Kramp tarzında ağrı. Yemekten sonra bastırıcı ağrı. Ağrılı hassasiyet. Çok miktarda su için büyük susuzluk. Kusma; sabah, kalkarken, öksürürken, içtikten sonra, yemekten sonra, ateş sırasında, baş ağrısı sırasında, gebelikte, arabada giderken. Şiddetli kusma; kan, yiyecek, yeşil içerik, ekşi madde. Midede iltihap ve ağrı ile birlikte kusma.
Karın
Karın distendedir ve karaciğer ile dalak büyümüştür.
Çok gaz, dolgunluk ve guruldama, gurguldama. Karın serttir. Karında ağırlık. Periton iltihabı. Bu ilaç karaciğerin birçok şikayetinde iyileştiricidir. Bağırsaklarda şiddetli ağrı; sabah, akşam, gece; öksürürken; ishal sırasında; yemekten sonra; adet sırasında; sanki adet başlayacakmış gibi; paroksismal; dışkıdan önce; yürürken.
Hipokondriumda, karaciğerde ağrı. Kramp tarzında, kolik ağrılar. Çekici; bastırıcı. Eziklik verir tarzda ağrılar. Gerginlik.
Kabızlık; zor dışkılama. Anüste sıkışma. İshal; sabah, öğleden sonra, gece, gece yarısından sonra; yemekten sonra; ağrısız. Gaz.
Rektum ve anüs: Anüsten, hemoroidlerden kanama.
Dış hemoroidler. İstemsiz dışkılar. Anüste kaşıntı. Anüs çevresinde nemlilik.
Dışkılama sırasında rektumda ağrı; dizanteri ve ateş ile birlikte. Dışkılama sırasında, dışkılamadan sonra yanma. Tenezm. İltihaptan kaynaklanan rektum ağrısı, süreklidir; mide üzerine baskıyla kötüleşir. Dışkılama sırasında anüs prolapsusu. Sonuçsuz dışkılama dürtüsü. Dışkı deriyi tahriş eden, kanlı, kahverengi, sık, sert, lienterik, sümüksü, yeşil mukuslu, ince, sulu, yeşil sulu olabilir.
Mesane: Mesaneden ya da üretradan kanama.
Ateşle birlikte mesane iltihabı. Mesanede ve mesane boynunda ağrı. Tenezm. İdrar yapma dürtüsü; sürekli; sık; mesane boynunda ve penis ucunda ağrı ile birlikte; hemen idrar yapmak zorundadır ve bu ağrıyı düzeltir; ayakta durmakla kötüleşir; yalnız gündüz olur.
Ani sıkışma. Acele etmelidir, yoksa idrar kaçacaktır. Sık idrara çıkma. Gündüz istemsiz idrar kaçırma, yatmakla düzelir; gece uykuda; öksürükte; yürürken. Böbreklerde ateşle birlikte ağrı.
Erkekler: Üretradan kronik akıntı.
Gonore; iltihabi evrede üretrada sıcaklık ile; akıntı az, sulu ya da mukusludur. Üretradan kanama. İdrar akışı sırasında üretrada yanma.
İdrar albüminli, kanlı, yakıcıdır, bekleyince bulanır, koyu, kırmızı; baş ağrısı ile bol miktarda; amonyak kokulu, az; çok çökeltili, mukuslu, çok ürik asitli; özgül ağırlığı yüksektir.
Gece rahatsız edici ereksiyonlar ve seminal emisyonlar. Ereksiyonlar zayıftır ya da tümüyle yoktur. Cinsel istek artmış olabilir ya da tamamen yoktur.
Kadınlar: Kadında belirtilerde az değişiklik vardır; düşük yapmaya yatkınlık, cinsel birleşmeye karşı isteksizlik ya da isteğin çok azalması.
Lökore; deriyi tahriş eden; adet öncesinde; süt gibi, ince, beyaz.
Klorotik kızlar. Adet yokluğu. Adet akışı parlak kırmızı, pıhtılı, bol, koyu, çok sık, aralıklı, düzensiz, gecikmiş, ağrılı, soluk, uzamış, az, bastırılmış, ince, sulu olabilir.
Uterin kanama. Cinsel birleşme sırasında vajinada ağrı. Ateş ve kırmızı yüz ile dismenore. Pelviste aşağı doğru basınç, over bölgesinde künt ağrı ile birlikte. Uterus prolapsusu. Kısırlık. Hassas vajina.
Solunum
Hava yollarının akut katarı.
Larenks iltihabı; mukus, hamlık hissi ve göğüste hırıltı, ateş, kırmızı yüz ile birlikte. Larenks ve trakeada mukus. Larenkste kuruluk. Larenkste yanma. Larenkste pürüzlülük. Nezle sırasında ses kısıklığı. Ses kaybı, ses zayıftır.
Astmatik solunum. Spazmodik astım. Dispne; akşam, gece; öksürükle birlikte; yatarken. Hırıltılı. Kısa. Boğucu solunum. Derin nefes almada göğüste saplanıcı ağrı.
Öksürük
Öksürük; gündüz, sabah kalkınca, akşam, gece; soğuk hava kötüleştirir; astmatik; akut.
Kısa, spazmodik ve çok ağrılı öksürük. Derin solunum kötüleştirir. Nezle ile birlikte sürekli öksürük. Kuru öksürük. Yemekten sonra öksürük; tüketici; ateşle birlikte. Kesik kesik öksürük. Larenks ve trakeadaki tahrişten öksürük. Balgamlı öksürük. Yatmak öksürüğü kötüleştirir. Yatakta öksürük. Paroksismal öksürük. Hırıltılı öksürük.
Spazmodik. Konuşmak kötüleştirir. Gıdıklanma ile. Eziyet verici öksürük, yürümekle kötüleşir. Boğmaca. Larenkse dokunmakla, başı öne eğmekle. Veremde üşütmekten öksürük artar.
Balgam; gündüz, sabah; kanlı, parlak kırmızı, koyu, bol, zor çıkan, köpüklü, yeşilimsi, mukuslu, kötü kokulu, pürülan, az, çürük kokulu, kalın, yapışkan, beyazımsı, sarıdır.
Göğüste ve kalp bölgesinde sıkıntı. Göğüs katarı. Göğüste konjesyon. Göğüste ve kalpte sıkışma. Dolgunluk hissi. Akciğer kanaması. Sıcaklık.
Bronşların, akciğerlerin ve plevranın iltihabı; göğüste baskı hissi. Öksürük sırasında, nefes alma sırasında göğüste ağrı; derin nefes alma sırasında göğsün yanlarında ağrı. Öksürükte göğüste ağrılı hassasiyet. Göğüste, göğsün yanlarında, öksürükte saplanıcı ağrı.
Sağ taraflı plörit. Saplanmalar; öksürük ve solunumla kötüleşir. Çarpıntı gece anksiyete ile; efor ve hareketle; otururken; hızlı yürürken. Verem seyri sırasında akut soğuk algınlıklarında değerli bir geçici ilaçtır. Akut veremde. Boğulma, ateş ve kırmızı yüz ile göğüste spazmlar. Üst toraksta romatizma.
Sırt
Sırtta soğukluk.
Boyunda ya da sırtta "Crick". Sırtta ağrı; gece, adet sırasında, hareketle, oturduğu yerden kalkarken, otururken, yürürken; servikal bölgede; omuzlar arasında; adet sırasında bel bölgesinde. Sızlayıcı ağrı. Sırtta saplanıcı ağrılar. Yırtıcı ağrılar. Ense arkasında tutukluk.
Ekstremitelerde soğukluk. Eller ve ayaklar soğuk. Ayaklar akşam yatakta soğuk. Baş ağrısı sırasında ayaklar soğuk. Parmaklarda kasılma, romatizmanın sonucu. Uyluklarda, bacaklarda, baldırlarda, ayaklarda kramplar.
Ekstremiteler: El tırnaklarında morarma.
Eller, avuçlar; ayak tabanları sıcaktır. Ekstremitelerde, üst ekstremitelerde; bacaklarda ağırlık. Eklemlerde iltihaplanma. Eller ve parmaklarda, bacaklar ve ayaklarda uyuşma. Sağ omuz ve üst kolda romatizmal ağrı; çekici, yırtıcı karakterde; kolun şiddetli hareketiyle kötüleşir, yumuşak hareketle düzelir ( Ferr. ), kısım dokunmaya hassastır.
Sağ elde ölüleşme hissi; eliyle bir şey kaldıramaz. Sağ omuz ekleminin akut romatizması; kırmızı, şiş ve ağrılı.
Sağ deltoidde romatizma. El bileğinde romatizma. Ateşle birlikte diz eklemi romatizması. Eklemlerin gutlu tutulumu. Siyatik. Uyluklarda ağrı. Ekstremitelerde ezik gibi ağrı. Ekstremitelerde, üst ekstremitelerde; omuzlarda; kalçalarda saplanıcı ağrılar.
Omuzlarda, üst kollarda, kalçalarda yırtıcı ağrı. Her iki dizde, bacaklara aşağı yayılan saplanıcı ağrılar, ateşle birlikte. Huzursuz bacaklar. Alt ekstremitelerde, ayaklarda tutukluk. Şiş eklemler; üst ekstremitelerde, önkolda, ellerde; ayaklarda.
Dropsik ve romatizmal şişlik. Ekstremitelerde, eklemlerde, dizlerde, bacaklarda büyük güçsüzlük. Romatizma eklemden ekleme gezer; en ufak hareketle kötüleşir.
Uyku
Çok sayıda rüya vardır; kaygılı, karışık, başarısızlıkla ilgili, kâbuslu, canlı.
Geç uykuya dalma. Huzursuz uyku. Akşam uykululuk. Gece yarısından önce uykululukla birlikte uykusuzluk. Bir kez uyandıktan sonra uykusuz kalır.
Üşüme öğleden sonraları; her gün saat 1'de. Gece yatakta üşüme. Üşüme hali. Titremeli üşüme. Ateş baskındır. Organların, eklemlerin ya da mukozaların iltihabı ile birlikte herhangi bir zamanda ateş. Üşüme olmadan ateş.
Susuzlukla birlikte kuru sıcaklık. Sıcak basmaları. Hektik ateş ve gece terlemeleri. İç sıcaklık. Remittan ateş. Uykudan sonra sıcaklık. Terleme; gündüz, sabah; yapışkan; büyük güçsüzlükle birlikte, hafif eforda, ateşi takiben; bol; uyku sırasında.
Deri
Deride yanma.
Soğukluk. Deskuamasyon. Soluk, kırmızı deri. Kuru deri. Karıncalanma. Derinin büyük hassasiyeti. Deri ağrılıymış gibi hissedilir. Ülserasyon. Küçük, kurumuş siğiller.