Mentha Piperita
van John Henry Clarke — Woordenboek van de praktische Materia Medica
Pepermunt. N. O. Labiatæ. Tinctuur van de gehele plant. Verdunningen van de essence.
Klinisch
Droge hoest / Hoofdpijn / Heesheid / Influenza / Pruritus / Keelpijn / Zwakte van de stem
Kenmerken
Een opmerkelijke proving van Menth. pip. werd verricht door Demeures, die één enkele druppel van de tinctuur innam, waarvan de uitwerkingen tot in de derde maand aanhielden. Een geval van fatale vergiftiging met de essence is beschreven. De patiënt, een jongen van zes jaar, nam tussen 1 en 2 ounce (ca. 30-60 ml) in en stierf binnen twee uur. Toen men hem zag, was hij bewusteloos, de ogen star, de pupillen onbeweeglijk, de ademhaling stertorisch, de huid koud, de lippen livide. Het meest opmerkelijke symptoom van de proving was de hoest, en dit is volledig bevestigd. Het was een droge hoest, opgewekt door het binnendringen van lucht in het strottenhoofd, door hardop lezen, door blootstelling aan koude, door schokken van welke aard ook. Demeures zegt dat hij met Menth. pip. elk geval van influenza dat in de winter van 1847-8 onder zijn behandeling kwam, genas. "Het is voor droge hoest, hoe ook veroorzaakt, wat Arn. is voor verwondingen en Aco. voor ontstekingsaandoeningen. Het verlicht zelfs de hoest van teringlijders." Eén globule van de 30e was voldoende. Demeures gaf het aan zangers korte tijd vóór het zingen, en het hielp hun zeer om de stem vol te houden. Na de proving merkte Demeures dat hij vroeger dan gewoonlijk kon opstaan en zich toch opgewekt en fris kon voelen, terwijl hij dat voordien niet kon. Gibson Miller (J. of Hcs., v. 34) vermeldt dit geval: Leraar, 43 jaar, had sinds kinkhoest in zijn jongensjaren een droge, krampachtige hoest, < bij koud weer. Het inademen van de geringste hoeveelheid rook, hetzij van steenkool, hout of tabak, veroorzaakte onmiddellijk een hoogst benauwende hoestaanval. < Door de geringste luchttocht of door iedere mist. Nauwelijks enige expectoratie. Schor bij poging tot zingen. Menth. pip. 30 nam de hoest volledig weg en stelde hem in staat in een kamer vol tabaksrook te zitten en helder te zingen. Hansen beveelt het aan bij [...]: gallige koliek met sterke gasophoping; ernstige pijn bij gordelroos; en als uitwendig middel bij pruritus vaginæ. De symptomen waren < bij opstaan, > bij het liggen in bed. > Tijdens het eten. < Koude lucht; rook; hardop lezen; bukken; het hoofd draaien; schrijven.
Relaties
Vergelijk: de Labiatæ. < Van rook, Ign. < Mist, Hyper. < Bij opstaan, > bij liggen, Bry. < Koude lucht, Rumex c.
Oorzaken
Vroeg opstaan.
1. Gemoed
Gretig naar werk; werkt het snel af. (Genas mentale afgestomptheid, die vroeger altijd op vroeg opstaan volgde.). Bewusteloos.
2. Hoofd
Verwardheid. Hoofdpijn: spanning naar beide oren toe; < bij opstaan, > bij terugkeer naar bed. Acute schietende steken van oor naar hoofd, bij bukken of het hoofd draaien. Hoofdpijn in het voorhoofd van de ene slaap naar de andere. (Het haar houdt op uit te vallen.)
3. Ogen
Flitsen voor de ogen bij het schrijven.
4. Oren
De hele dag bij het lopen schietende pijn van het ene oor naar het andere, alsof zich abcessen vormden, < l. Bij het schrijven breiden scherpe lancinaties zich uit van het l. oor naar alle l. tanden.
5. Neus
Punt van de neus pijnlijk bij aanraking (11e d.); gezwollen maar niet pijnlijk (21e d.).
8. Mond
Zeer ernstige tandpijn in de onderste kiezen bij het kauwen op een stukje suiker.
9. Keel
Keel droog en pijnlijk bij het slikken, alsof er een speld dwars in de farynx stak. Kortdurende schietende steken in de parotiden; > tijdens ontbijt en diner. Keel uitwendig pijnlijk gevoelig voor aanraking.
11. Maag
Tegen de avond, twee uur na het diner, een zwaarte in de maag die zich schijnt uit te strekken tot de oren.
17. Ademhalingsorganen
Gehele luchtpijp van het strottenhoofd tot aan de halskuil pijnlijk bij aanraking. Schorre stem door hardop lezen. (Aan een zanger gegeven enkele uren voordat hij moet zingen, zal dit middel hem zeker in staat stellen het tot het einde vol te houden zonder zijn stem te forceren.). Veelvuldige hoest. Droge hoest, al opgewekt door alleen maar spreken; iedere ochtend expectoratie van dik slijm als de kern van een steenpuist (4e tot 8e d.). De droge hoest houdt aan; zij wordt niet veroorzaakt door kriebeling, noch door slijmophopingen in de bronchiën, maar enkel door de passage van lucht in het strottenhoofd (9e d.). Het geringste gevoel van koude wekt hoest op (11e tot 21e d.); ook hardop lezen; tabaksrook en rook van alle soorten wekken die op.
20. Nek
Alle spieren rond de nek zijn pijnlijk bij aanraking.
23. Onderste ledematen
Gevoel onder r. voet aan het uiteinde van de metatarsus, alsof de schoenzool daar te strak was.
25. Huid
Elke krabplek wordt een zweertje. Puistjes met veel jeuk nabij het l. oor, met hitte ter plaatse. Frequente jeuk achter het r. oor. Mierenkruipen in arm en hand bij het schrijven.
26. Slaap
Slaap goed, verkwikkend. Vroeg wakker worden.