Ammonium Muriaticum.
By John Henry Clarke — Pratik Materia Medika Sözlüğü
Sal ammoniac. Amonyum klorür. NH 4 Cl.
Klinik
Anozmi / Bronşit / Kabızlık / Koriza / Öksürük / Diyare / Göz iltihabı / Ayaklarda ağrı / Bezlerde büyüme / Hemoroidler / Karaciğer affeksiyonları / Melankoli / Menstrüasyon sırasında bozukluklar / Pnömoni / Siyatik / Skorbüt / Dalakta ağrı / Burkulmalar / Ampütasyon kütüklerinde nevralji / Bademciklerde şişlik / Ülserler
Karakteristikler
Am. mur., Am. c. kadar belirgin bir sağ taraf ilacı değildir; Guernsey onu daha çok sol taraflı sayar. Özellikle alında da etki gösterir. Ülserasyon ve ülseratif ağrılar yapar; ayrıca çıkık olmuş gibi ağrılar ve sanki tendonlar kasılmış gibi gerginlik verir. Her ikisi de paralitik güçsüzlük yapar; her ikisi de açık havada < olur. Am. mur. ılık banyodan > olur. Am. carb soğuğa ve nemli havaya karşı muriattan daha duyarlıdır. Her ikisinde de her türlü kaşıntılı döküntü; gündüz uyuşukluk ve tembellik; akşam ürperme vardır. Zihinsel durum iki ilaçta çok benzerdir. Muriat belki ötekine göre daha fazla melankoli ve ağlama eğilimi gösterir; ayrıca kendine özgü olarak "bazı kişilere karşı antipati" vardır. Am. mur., Stram. gibi karanlık korkusuna sahiptir; bu durum Am. carb. altında belirtilmemiştir. Muriatta başta dolgunluk; alında ağırlık vardır. Alacakaranlıkta veya sabahları fotofobi ile birlikte gözlerde yanma. Keratit. Ağız köşelerinde ülserasyon. Midede sanki açmış gibi, ama yine de dolu hissi; kahvaltıdan sonra <. Her iki hipokondriumda aralıklı ağrılar. Karaciğer bölgesinde batmalar ve yanma, dalakta batmalar, otururken <. Her iki kasıkta gerginlik. Skapulada saplanıcı ağrılar ve skapulalar arasında buz gibi soğukluk hissi; dıştan örtünmekle düzelmez. Ateşte üşüme baskındır. Choudhury, bütün evrelerde susuzluğun olmadığı bir intermittan ateş olgusunu bununla iyileştirmiştir. Dışkılamada kanama ile birlikte kabızlık ve basur. Ağrılı, yakıcı acı veren hemoroidler. Mukusla kaplı sert dışkı; genel olarak muköz sekresyonlar artmıştır. Âdet çok erken ve çok bol (Am. c.), bel ağrılarıyla birlikte. Dönem sırasında kusma, diyare ve ayaklarda nevraljik ağrılar. Koriza; keskin, sulu; haşlayacak kadar sıcak; skapulalar arasında soğukluk hissiyle birlikte. Koku alma kaybı. Öksürük ve astımatik belirtiler akşamları ve geceleri <, ayrıca açık havada <. Parmak uçlarında ülserasyondan geliyormuş gibi ağrı. Ampüte uzuv kütüklerinde nevraljik ağrılar (Al. cep.). Topuklarda ülseratif ağrılar (sürtünmeden olan ülserler Al. cep.). (Dolama.) Siyatik ağrısı, sanki tendonlar fazla kısa imiş gibi. Otururken ya da yürürken <. Yatarken bacaklarda gerginlik. Kalçalar büyük. Yağlı tümörler. Obezite. Gövde yağlı; bacaklar ince (Am. c., her tarafta yağlı). Eğri yürümekle >, dik yürümekle < olur. Belirtilerin çoğu geceleri ve sabaha karşı ikiden dörde kadar < olur.
İlişkiler
Karşılaştırınız: Mag. mur., Nat. mur.; Val. ve Ac. mur. (ayak ve topuk ağrıları); Rhus (burkulmalar; otururken <); Seneg. (şişman insanlar); Sep., Sul. "Karanlıktan hoşlanmama"da karşılaştırınız: Calc., Carb. an., stron., Val. ve Stram. Am. m.'nin yol açtığı kötüleşmeyi sıcak banyo hafifletir. Am. m. için antidotlar: Acı badem; Coffea; Nux v.
1. Zihin
Büyük sıkıntı ve can sıkıntısı ya da kaygılardan olmuş gibi melankolik durum; gözyaşı dökme eğilimiyle birlikte. Kederle doludur, ama ağlayamaz. Konuşmaya karşı isteksizlikle birlikte somurtkan, apatetik ruh hâli. Sinirlilik ve öfkelenme eğilimi. Bazı kişilere karşı antipati.
2. Baş
Çoğu kez açık havada kaybolan baş dönmesi ve vertigo (yüz kızarması ve damarların genişlemesiyle birlikte). Özellikle sabah kalkarken başta dolgunluk hissi ve alın üzerinde ağırlık. Alında, burun köküne doğru basınç; beyin sanki ezilmiş gibi bir hisle birlikte. Başta ve yüzde yarım taraflı, keskin bir çekilme hissi. Başta iç sıcaklıkla birlikte kan konjesyonu. Sürekli kaşımaya zorlayan saçlı deri kaşıntısı. Saçlar dökülür; çoğu kez kepekle birlikte.
3. Gözler
Akşamları, alacakaranlıkta ya da sabahları, fotofobi ile birlikte gözlerde ve göz köşelerinde yanma. Göz kapaklarında seğirme. Görme, sis varmış gibi bulanıktır. Gündüzleri ve akşam mum ışığında gözlerin önünde uçuşan benekler ve noktalar. Herhangi bir cisme dikkatle bakarken ve dikiş dikerken gözlerin önünde sarı noktalar.
4. Kulaklar
Kulaklarda içeriden dışa doğru, özellikle açık havada saplanıcı ağrı. Kulaklarda çekici ve delici his. Kulaklarda döküntü. Kulaktan akıntı. İşitme güçlüğü. Kulakların önünde karıncalanma ve uğultu. Sağ kulaktaki yakınma boğazda başlar; sanki boğaz ile kulak birbirine bağlıymış gibi.
5. Burun
Burunda şişlik ve dokunmaya karşı ağrılı hassasiyet; burun deliklerinde ülserasyon ağrısı ve kanlı kabuklarla birlikte. Hapşırma; enseye ve omuzlara kadar yayılan saplanıcı ağrıyla ve boğazda karıncalanma hissiyle birlikte. Koriza; burun tıkanıklığı (ve burunda hassasiyet) ve koku alma kaybı ile birlikte. Koriza sırasında, dudakları aşındıran berrak, korozif sulu akıntı.
6. Yüz
Elmacık kemiklerinde şiddetli, keskin yırtıcı ağrı hissi. Odada yüzde yakıcı sıcaklık. Yüzde döküntüler. Ağız köşelerinde ve üst dudakta ülserasyonlar. Dudaklar sanki yağ sürülmüş gibi parlaktır. Dudaklar kuru, kırışık, çatlamış ve sıyrılmıştır; yanıcı sıcaklıkla birlikte, deri lekeler hâlinde soyulur; yüzdeki döküntü yanar ve rahatlamak için soğuk uygulamalar gerekir. Çiğnerken ve ağzı açarken alt çene ekleminde gergin ağrı. Çenealtı bezlerinde zonklayıcı ağrıyla birlikte şişme.
7. Dişler
Dişlerde keskin yırtıcı ağrı hissi. Diş etlerinde şişlik; saplanıcı ağrıyla birlikte.
8. Ağız
Dil ucunda yanıcı kabarcıklar. Yutkunurken boğazda saplanıcı ağrı. Özellikle sabahları boğazda yapışkan mukus. Bademciklerde, üşütmeden sonra neredeyse yutamayacak kadar şişme.
10. İştah
Ağızda, özellikle sabahları, acı tat; acı geğirmeler ve anksiyete ile birlikte. Açlık hissi ve iştah yokluğu. Özellikle akşamları çok susama. Her yemekten sonra bulantı, ağızdan su gelmesi, ürperme, kolikle birlikte diyare ve ekstremitelerde ağrılar; bazen de göğüste zonklama, yüzde sıcaklık ve huzursuzlukla birlikte.
11. Mide
Geğirmeler; çoğu kez acı ya da tamamlanmamış. Alınan şeylerin ya da acı ve ekşi bir suyun geri gelmesi. Sık ve şiddetli hıçkırık; çoğu kez göğüste saplanıcı ağrılarla birlikte. Ağıza su gelmesi. Midede çekici ya da kemirici ağrılar; sanki kurtlardanmış gibi. Midede ve prekordiyal bölgede yanma hissi.
12. Karın
Özellikle sabah uyanır uyanmaz dalak bölgesinde saplanıcı ağrılar; buna eşlik eden nefes darlığı hastayı dik durmaya zorlar. Karında şişkinlik. Karında çimdikleyici ağrılar. Kasıklarda gerginlik ve şişme. Kasıklar dokunulduğunda, sanki ülserasyondanmış gibi şişlik hissi ve ağrı.
13. Dışkı ve Anüs
Kabızlık. Dışkı serttir; ya da sık ve yumuşaktır. Sert, ufalanan dışkı; ya da camsı mukusla kaplı. Karında sanki sıyrılmış ya da berelenmiş gibi ağrıyla birlikte diyare. Gevşek, sümüksü, yeşilimsi dışkılar. Dışkıdan önce göbek çevresinde karın ağrısı. Dışkıyla birlikte kan gelmesi. Dışkılama sırasında anüste batmalar. Anüs yanında, kaşıntı ve hassasiyetle birlikte püstüller oluşur. Dışkı çoğu kez her boşaltımda renk değiştirir; birbirinin aynısı iki dışkılama olmaz. Otururken rektumda sanki sıyrılmış gibi ağrı; dışkının çıkarılması sırasında ve sonrasında şiddetli yanma ve yakıcı acı. Yürürken perinede ağrı. Hemoroidler: yanma, iğnelenme, yakıcı acı, hassasiyet.
14. İdrar Organları
İdrar çıkarma, özellikle gece artmıştır. Tortusuz, berrak, kırmızımsı idrar. İdrar sekresyonu azalmıştır. İdrar akışı yavaştır; dışkılama sırasında daha bol olur. Sık idrara çıkma, özellikle sabaha karşı. Kil gibi tortu. İdrar keskin biçimde amonyak kokar; bazen küflü bir koku vardır.
15. Erkek Cinsel Organları
Spermatik kordda saplanıcı ağrılar ve zonklama. Sık ereksiyonlar.
16. Kadın Cinsel Organları
Âdet çok erken ve çok boldur; karında, belde ve sırtta baskıcı ya da çekici ağrılarla birliktedir; bu durum, menstrüel akıntının daha bol olduğu gece boyunca sürer. Âdet sırasında kusma ve diyare, ayaklarda çekilme ağrıları ya da dışkılama sırasında kan gelmesi. Lökore, karında şişkinlikle birlikte; ya da yumurta akı gibi, göbek çevresinde çimdikleyici ağrılarla öncelenen; ya da idrar yaptıktan sonra gelen sümüksü ve kahverengi akıntı.
17. Solunum Organları
Larenkste yanma hissiyle birlikte ses kısıklığı. Şiddetli öksürük; özellikle akşamları ve geceleri, sırtüstü yatarken. Sık boğaz temizleme; mukus balgamıyla birlikte. Sabahları kuru öksürük (boğazda gıdıklanmayla birlikte), beyazımsı ve koyu bir maddenin balgamıyla. Öksürük yemekten sonra, soğuk bir içecekten sonra ve baş alçakta yatarken kötüleşir. Derin nefes alırken öksürük; özellikle sağ yana yatarken. Öksürürken göğüste ve hipokondriumlarda saplanıcı ağrılar. Boğazda gıdıklanmanın öncelediği kan tükürme. Nefes alırken kürek kemiklerinde batmalar.
18. Göğüs
Kolları yukarı aşağı hareket ettirince astımatik durum. Özellikle açık havada ya da geceleyin, solunum güçlüğüyle birlikte göğüste ağırlık ve sıkışma. Göğüste basınç ve saplanıcı ağrılar. Göğüste basınç, ağırlık ve batmalar; yutulmuş bir lokma göğüste takılı kalmış gibi his. Ayakta dururken göğüste zonklama. Göğüste küçük alanlarda yanma; akciğerler hassastır ve sanki felçliymiş gibi hissedilir. Göğsün dış kısmında yorgunluktan olmuş gibi gerginlik ve ağrı. Göğüste döküntü ve kırmızı lekeler; yanma ve kaşıntı ile birlikte.
20. Boyun ve Sırt
Boynun yanlarında ve köprücük kemiğinde keskin çekici ağrılar. Ensede, kulaktan kulağa uzanan yağlı bir şişlik. Boyunda tutukluk; hareket ettirince ağrı, enseden omuzlara kadar uzanır. Sırtta, özellikle omuzlar arasında soğukluk (hiçbir şey ısıtmaz). Belin alt kısmında sanki dövülmüş ve parçalanmış gibi ağrı. Otururken kuyruk sokumunda ağrı, uyurken <. Belde yorgunluktan olmuş gibi ağrılar; özellikle gece, yatarken, yürürken veya eğildikten sonra. Belde ağrılı tutukluk, yürürken kişiyi eğilmeye zorlar. Özellikle nefes alırken kürek kemiklerinde saplanıcı ağrılar.
22. Üst Ekstremiteler
Ağır ve tutuk; sanki felçli gibi. Sol üst kol kemiğinde yırtıcı ağrı ve ardından sağ uylukta yukarıdan aşağıya doğru aynı ağrı. Geceleyin kollarda, sanki kemiklerdeymiş gibi keskin yırtıcı ağrı. Aksiller bezlerde şişlik ve sertlik. Sağ kol ağır ve tutuktur. Omuzlarda yırtıcı ağrı. Bileklerde yırtıcı ağrıyla birlikte şişlik. Bileklerde kabuk bağlayan kabarcıklar. Bilekte çıkık olmuş gibi ağrı. Parmak uçlarında ani seğirmeler, yırtıcı ya da saplanıcı ağrılar, zonklama, karıncalanma ve sanki ülserasyondanmış gibi ağrı. Parmaklar arasında (ve bileklerde) deride soyulma.
23. Alt Ekstremiteler
Kalçalarda ve diz arkalarında gerginlik. Kalçada saplanıcı ağrılar, çıkık olmuş gibi ağrı (sol kalça, sanki tendonlar fazla kısa imiş gibi ağrır ve aksatmaya yol açar) ve çekme. Otururken kemikte kemirici ağrı. Diz arkası tendonlarında kasılma (yürürken diz altındaki kaslar fazla kısa hissedilir) ve diz ekleminde tutukluk. Gece bacaklarda, sanki kemiklerdeymiş gibi keskin çekici ağrı. Uzun yürüdükten sonra baldırlarda saplanıcı ağrı. Bacaklar ölü gibi ve hissizdir. Topuklarda ülseratif ağrı ve çekme. Ayaklar soğuk, özellikle akşamları yatakta. Ayaklarda pis kokulu ter. Ayak parmaklarının uçlarında ani seğirmeler, çekmeler ya da saplanıcı ağrılar, zonklama ve karıncalanma. Kanın kabarması; anksiyete ve sanki felçliymiş gibi güçsüzlükle birlikte. Eklemlerde, sanki kaslar kısalmış gibi gerginlik. Çıban varmış gibi yanma, iğnelenme, zonklama. Vücudun çeşitli yerlerinde sızlama hissi. Topukta çok şiddetli ülseratif ağrı, ovuşturmakla >. Ayaklar akşamları yatakta çok soğur.
24. Genel Durum
Vücudun çeşitli yerlerinde ülserasyondan olmuş gibi ağrılar. Eklemlerde, sanki tendonların kasılmasındanmış gibi gerginlik. Vücudun sağ tarafı, sol taraftan daha fazla etkilenmiş görünür. Baş ve göğüs ağrıları özellikle sabaha karşı artar; akşam yemeğinden sonra mide ve karın ağrıları ile ekstremite ağrıları; deri affeksiyonları; ayrıca akşam ve gece ortaya çıkan ateşli belirtiler vardır. Anksiyete ile birlikte kanın kabarması. Özellikle alt ekstremitelerde paralitik güçsüzlük ve yorgunluk; bazen sersemlik, bazen de bacaklarda gerginlik ve sürüklenme hissiyle birlikte. Skorbütik kaşeksi. Kanda bozunmaya eğilim. Geceleri kemiklerde keskin sürükleyici ağrılar.
25. Deri
Kaşıntı ve gıdıklanma, kaşımaya zorlar; ardından sivilce döküntüsü gelir. Miliyer döküntü. Kabuk oluşturan veziküler döküntüler. Çeşitli yerlerde deride soyulma.
26. Uyku
Gündüzleri uyuşukluk; tembellik ve efor harcamaya karşı isteksizlikle birlikte. Akşam erken saatlerde uyku eğilimi. Gece yarısından önce huzursuzluk. Gece yarısından sonra, sabaha karşı saat ikide karındaki kesici ağrıdan; ya da hapşırmadan; ya da bel ağrısından dolayı uykusuzluk. Çok erken uyanma. Çok sayıda rüya; kaygılı, korkutucu ya da şehvetli. Geceleyin kolik ağrıları, sık hapşırma, boğazda karıncalanma, göğüste ağırlık ve basınç (kâbus?), damarlarda şiddetli rahatsızlık, gövdede ve ekstremitelerde ağrılar, ayaklarda soğukluk, başta sıcaklık, titreme ve deride kaşıntı.
27. Ateş
Soğuk titremesi; en sık akşamları, saat altı civarında; susuzluk olmadan. Ateşin bütün evreleri susuz geçer. Akşam yatakta uzandıktan sonra ve her uyandığında titreme. Omuzlar arasında soğukluk hissi. Susuzlukla birlikte hararet ve yüzde şişkinlik. Gece yarısından sonra gece terlemesi. Her hareketle ter artar.