Ammonium Carbonicum.
By John Henry Clarke — Pratik Materia Medika Sözlüğü
Sal volatile. Amonyağın seskikarbonatı. 2 [(NH4)2CO3 CO2]. Distile suda çözelti.
Klinik
Astım / Bronşit / Öksürük / Çıkıklardan sonra ağrılar / Amfizem / Enürezis / Erizipel / Diş etlerinde hassasiyet / Hemoroidler / Histeri / Akciğer ödemi / Kızamık / Miliyer döküntüler / Burun rahatsızlıkları / Parotit / Raşitizm / Kızıl / Benekli humma / Burkulmalar / Sternumda ağrı / Diş ağrısı / Üremi / Dolama
Özellikler
Ammon. carb sağ taraf ilacı ve venöz bir ilaçtır. Belirtilerin büyük bir kısmının temelinde yetersiz oksijenlenme durumu yatar. Bu nedenle üşüyen bir ilaçtır; soğuk açık havaya çok duyarlıdır, ıslak, fırtınalı havada; yıkanınca; ıslak lapa uygulamasından sonra <; sıcaklıkla >. Kışın kolayca üşütüp nezle olan şişman kadınlara uyar. < Gece: saat 3'te. Aynı zamanda hemorajik bir ilaçtır. Diş etlerinin kanadığı skorbütik durum vardır. Burun kanaması, özellikle sabahleyin yıkanırken; yemekten sonra. Kanayan hemoroidler; her adet döneminde rektumdan kanama. Adet erkendir ve boldur; kan koyudur (eşlik eden kolik ve bel ağrıları ya da diş ağrısı vardır). Uyuklama birçok duruma eşlik eder. Öksürüğe kanlı balgam eşlik eder. Gıdıklayıcı öksürük. Astım. Sabah 2 ile 5 arasında öksürük. Kalp bölgesinde sıkıntı: çarpıntı ve baygınlık hissi. Yorgunluktan olmuş gibi ağrı (kalça eklemi; bacaklar, uyluklar). Çıkık ya da burkulma olmuş gibi ağrılar (el bileği, ayak başparmağı). Tendonlar kasılmış gibi ağrı. Kollarda ve ellerde uyuşma ve tutukluk. Ağrılar ülseratif karakterdedir; saplanıcı, oyucu. Miliyer döküntü. Bezlerde şişlik. Baş ağrısı sabahları <; bulantıyla birlikte. Çekiçleyici, bastırıcı, patlayacak gibi; sanki içindekiler alından dışarı fırlayacakmış gibi. Beynin gevşek olduğu hissi; baş hangi yana hareket ettirilirse ettirilsin bir yandan öbür yana düşüyormuş gibi. Gözlerde yanma; kuruluk; siyah noktalar; kıvılcımlar; miyopi; katarakt; katar. Gözlerin uzun süre kullanılmasıyla kas kökenli astenopi; beyaz cisimlere bakınca sarı lekeler görünür. Pterjiyum. İlginç bir belirti şudur: çocuklarda burnu sümkürememe. Kuru, tıkalı nezle, gece <; ağız açık solur. Burun ucunda çıban. Yüz derisi gergindir, sanki şişmiş gibi. Kötü ağız kokusu. Çekici ya da sıçrayıcı diş ağrısı (adet sırasında). Boğaz ağrısı, sanki içine bir şey takılmış gibi; kazınma; spazm; yutma güçlüğü. Bulantı, kusma, dolgunluk, ağıza su gelmesi, yemekten sonra <. Gaz. Küçük parçalar hâlinde yavaş, sert dışkılama. Adet döneminde hemoroidler. Miliyer döküntüler. Kuru tetterler; ekskoriasyonlar; fagedenik ülserasyonlar. Huzursuzluk; paralitik güçsüzlük. Vücut ısısı düşerken büyük prostrasyon. Ayak başparmağında gut. Ayakta durunca topuk ağrılıdır. İlacın venöz, yetersiz oksijenlenmiş durumu gündüz ortaya çıkan aşırı uykululukta yeniden görülür. Gece ölüm hayaletleriyle ilgili rüyalar ve sıkıntı nöbetleri vardır. Zihinsel yetiler yavaştır; hafıza zayıftır; dikkatsizlik, dalgınlık vardır. Üzüntü, ağlama eğilimi. Çekingenlik. Kuruntulu. Asabi. Umutsuz ve zaptedilemez. Dr. Gallavardin, Ammon. carb. ile bedensel alışkanlıklardaki pasaklılığı iyileştirmiştir. İlaç skrofulöz çocuklara, şişman ve hareketsiz kadınlara (karbonatların çoğu corpulans durumlarına uygundur), sürekli koklama tuzu şişesine başvuran kadınlara uyar. İyileştirenler arasında > yüzüstü yatma vardır (Nit. ac.). > Sağ tarafa yatmak; ağrılı taraf üzerine yatmak. > Dış baskıdan; sıcak odada; kuru havada. Öne eğilmekle < vardır. Yüz yıkanırken burun kanaması başlar.
İlişkiler
Amonyak preparatları, Ant. t., Ars.; Aur. ile karşılaştırınız (sternum üzerinde ezici ağırlık, fakat Aur.'da uyuklama ve venöz konjesyon daha azdır); Lach. (Am. c. için inimical olandır); Phos., Pul., Sul. Rhus'u, böcek sokmalarını ve kömür dumanı zehirlenmesini antidotlar. Şunlar tarafından antidotlanır: Arn., Camph., Hep., bitkisel asitler, sabit yağlar.
1. Zihin
Ağlama eğilimi, kuruntu ve sıkıntı ile birlikte üzüntü; bunlar çoğu kez akşama doğru kaybolur. Akşamları huysuzluk. Güçsüzlük ve kâbusla birlikte anksiyete. Çekingen mizaç. Hayattan bıkkınlık. Sabahları ve hava kötü olduğunda asabiyet. Somurtkan ve çabuk öfkelenen mizaç. İtaatsiz ve zaptedilemez karakter. Aşırı neşe. Dikkatsizlik. Belirgin dalgınlık ve hafıza zayıflığı. Konuşurken, yazarken ya da hesap yaparken hata yapma eğilimi. Zihinsel yetilerde bozulma.
2. Baş
Sabah veya akşam, oturur durumda okurken vertigo; bazen bulantıyla birlikte. İnatçı baş ağrısı. Bulantıyla birlikte baş ağrısı. Baş ağrısı çoğu zaman akşamları, açık havada yürüdükten sonra, ya da sabahleyin, yahut yemekten sonra ortaya çıkar. Başta ülser varmış gibi ağrı; özellikle başı hareket ettirince ya da üzerine bastırınca. Başta çekiçleyici ağrı, basınç ve zonklama; sanki içindekiler alından dışarı fırlayacakmış ya da baş patlamak üzereymiş gibi his; yemekten sonra ve açık havada yürürken <; dış baskı ile ve sıcak odada >; öğle yemeğinden sonra alında ağırlık ve zonklama. Beynin tabanında saplanıcı ağrılar. Karbonik asit gazından olmuş gibi baş ağrısı. Beynin kafatası içinde gevşekçe hareket ettiği hissi. Saçlı deri ve saç köklerinde hassasiyet. Başta kaşıntı. Saç dökülmesi.
3. Gözler
Gözlerde, özellikle akşamleyin ya da sabahları, fotofobi ile birlikte yanma. Gözlerde soğukluk hissi. Arpacık. Geceleri göz kapaklarının yapışması. Göz kapaklarında kuru sekresyon. Gözlerin aşırı zorlanmasından yakınmalar. Muscæ volitantes. Okuduktan ya da ince işlerde kullandıktan sonra gözler güçsüzleşir ve sulanır. Beyaz cisimlere bakınca gözlerin önünde sarı lekeler. Gözleri hareket ettirememe. Gözlerin önünde kıvılcımlarla birlikte bulanık görme. Çift görme. Miyopi. Katarakt. Gözlerin önünde siyah noktalar ve parlak şeritler. Göz yaşarması.
4. Kulaklar
Kulaklarda uğultu, özellikle geceleri. Kulaklarda uğuldama ve karıncalanma. Kulaklarda süpürasyon ve kaşıntı ile birlikte işitme azalması. Boyun bezlerinde ve parotis bezlerinde sert şişlik.
5. Burun
Öne eğilince burun ucunda, sanki kan konjesyonundanmış gibi ağırlık. Burunda kaşıntı ve pürülan sivilceler. Burun ucunda çıban. Burun deliklerinde şişlik, ekskoriasyon hissi ve ağrılı hassasiyet. Burundan keskin, yakıcı sulu akıntı. Burundan irin akması. Kanlı mukus çıkması. Burun kanaması, özellikle sabah yıkanırken ya da yemekten sonra. Burunda inatçı kuruluk. İnatçı nezle. Kuru nezle ve burnun tıkanması, özellikle geceleri, boğulma tehlikesiyle birlikte. Uzamış nezlede ancak ağızdan soluyabilir.
6. Yüz
Yüz soluk ve şişkindir; bulantı ve beden-zihin yorgunluğu ile birlikte. Hastalıklı görünüm. Zihinsel çalışma sırasında yüzde sıcaklık. Yüzün sağ tarafında gerginlik ve keskin çekici ağrılar, saplanıcı ağrılarla birlikte. Yüz derisinde gerginlik, sanki yüz şişmiş gibi. (sağ) parotis bezinde sert şişlik. Yüz çizgilerinde çarpılma. Yüzde kaşıntılı döküntüler. Yanaklarda çıbanlar. Çiller. Yanaklarda, ağız çevresinde ve çenede, derinin soyulmasıyla birlikte tetter benzeri döküntüler. Dudaklar kuru, çatlak, yanıcı ve kanamalıdır. Ağız kenarları ve dudaklar yara gibi hassas, çatlak ve yanıcıdır. Submaksiller bezlerde ağrılı şişlik. Submaksiller bezlerde hassasiyetle birlikte kaşıntılı döküntüler.
7. Dişler
Dişleri sıkınca, akşam uzandıktan sonra, dişlere hava değdiğinde ya da adet sırasında diş ağrısı; ağrılar çoğunlukla çekici, sıçrayıcı, saplanıcı ya da ülser ağrısı gibidir ve sık sık yanaklara ve kulaklara yayılır. Adet sırasında sıcak sıvılardan kötüleşme. Batıcı ağrı, özellikle azı dişlerinde; çiğnerken ya da çürük dişe dille dokununca daha kötüdür. Dişlerde inatçı saplanıcı ağrı. Çürük, uzamış hissi ve dişlerde kronik gevşeklik; dişlerin hızla çürümesi. Dişlerin kesici kenarları körelmiş gibi hissedilir. Diş etlerinde iltihaplı şişlik, süpürasyon ve kolay kanama.
8. Ağız
Ağız içinde kızarıklık, iltihaplanma, ekskoriasyon olmuş gibi ağrı ve şişlik hissi; özellikle yanakların iç yüzünde. Ağızda ve dilde vezikül döküntüsü. Dilin ucunda ve kenarlarında, yemeği ve konuşmayı engelleyen yanıcı veziküller. Organların güçsüzlüğündenmiş gibi konuşma güçlüğü. Ağız ve boğazda büyük kuruluk, özellikle geceleri. Ağızda tükürük birikmesi ve sürekli tükürme. Hastanın kendisinin fark ettiği kötü ağız kokusu.
9. Boğaz
Yutarken boğazda yabancı cisim varmış hissi. Boğaz ağrısı, sanki içine bir şey takılmış gibi; özellikle sabah ve akşam. Boğazda ekskoriasyon ve kazınma olmuş gibi ağrı. Bademciklerde şişlik, yutma güçlüğü ile birlikte (bademcikler mavimsi, üzerinde çok miktarda kötü kokulu mukus vardır). İçtikten sonra boynun ön kaslarında spazmodik kasılma. Kokuşmuş boğaz iltihabı.
10. İştah
Ağızda kan tadı. Acı tat, özellikle yemekten sonra ya da sabah uyanınca. Yiyeceklerin ve süt aldıktan sonra ekşi tadı. Yiyeceklerde metalik tat. Çok susama. Sürekli susama. İçmeden yiyememe. Büyük istek ve iştah. Sabah iştahsızlık. Yerken çabuk doyar. Süte karşı isteksizlik. Şekere aşırı istek. Yemek yerken sersemletici vertigo ve yüzde sıcaklık. Yemekten sonra boğazda kazınma ve uyuklama ile birlikte pirozis.
11. Mide
Ekşi, boş ya da sonuçsuz geğirmeler. Yenilen yiyeceğin tadını veren geğirmeler. Pirozis. Geğirme ve kusma. Midede sıkışma olmuş gibi ağrı; bulantı, ağıza su gelmesi ve üşüme ile birlikte (> baskıyla ve yatmakla). Yemekten sonra, mide çukurunda basınç ile birlikte bulantı ve kusma. Mide bölgesi, giysinin temasına bile ağrılı hassastır. Şiddetli kanlı kusma. Midede dolgunluk, özellikle yemekten sonra; bulantı ve mide çukurunda büyük hassasiyetle birlikte. Gastralji. Gerinirken mide çukurunda kasıcı ağrı. Midede sıcaklık ve yanma hissi. Yemekten sonra mide yanması.
12. Karın
Karaciğer bölgesinde basınç, ekskoriasyon olmuş gibi ağrı ve yanma. Akşam otururken karaciğerde delici saplanıcı ağrılar. Karında ishalle birlikte ağrı. Bulantı ve ağızda su birikmesiyle birlikte kasıcı spazmodik kolikler. Yürürken karında sarsıntı olmuş gibi ağrı. Karında gurultu. Kasıkta, gazlı fıtık gibi elastik şişlik. Gazlı, ağrılı kolik.
13. Dışkı ve Anüs
Kabızlık. Zor dışkılama. Küçük parçalar hâlinde yavaş, sert dışkılama. Dışkı zorlu, sert ve yumruludur. Yumuşak ya da gevşek sümüksü dışkılama; kesici ağrılar tarafından takiben ya da öncesinde görülür. Dışkılama sırasında ve sonrasında anüsten kan gelmesi. Anüste bazen kanayan hemoroidler; yakıcı acı veren ağrılarla birlikte. Dışkılama sırasında hemoroidlerin rektumdan dışarı çıkması; ardından çok ağrı olur. Hemoroidal tümörler dışkıdan önce, dışkı sırasında ve dışkıdan sonra dışarı çıkar. Geceleri anüste yanma ve kaşıntı. Bacaklar arasında ve anüste ekskoriasyon.
14. İdrar Organları
Sürekli idrar yapma isteği, gece bile, az miktarda çıkarma ile birlikte. Mesane üzerinde sürekli baskıyla birlikte sık idrara çıkma isteği. Sık ve bol işeme, özellikle akşamları. Geceleri, uykuda idrar yapma (sabahleyin). Altını ıslatma. Beyaz, kumlu idrar. Kanla karışmış su gibi kırmızımsı idrar. Üretradan kan gelmesi.
15. Erkek Cinsel Organları
Şehvet düşünceleri ya da ereksiyon olmaksızın aşırı cinsel istek; yahut cinsel isteksizlik ve karşı cinse karşı tiksinti. Sık istemsiz seminal boşalma; testislerde kasılma, çekilme ve ağırlık hissi. Zor dışkılamadan sonra prostat sıvısı akması.
16. Kadın Cinsel Organları
Kadının (dış) genital organlarında şişlik, kaşıntı ve yanma. Bu bölgelerde ve anüste deride ekskoriasyon. Erken ve aşırı bol adet; siyah ve yakıcı kan gelir. Adetten önce ve adet sırasında kolik ve bel ağrıları. Adet sırasında diş ağrısı, rahim üzerine baskı, kesici ağrılar, sırtta ve genital organlarda keskin çekici ağrılar, uzanma isteği, yüz solukluğu, titreme, nezle ve üzüntü. Rahimden seröz akıntı. Adet akışı sırasında büyük güçsüzlük; bu sırada hemoroidler <. Yakıcı, aşındırıcı ya da yanıcı lökore; yahut sulu.
17. Solunum Organları
Kabalaşma ve ses kısıklığı, konuşma güçlüğü ile birlikte. Yüksek sesle konuşamama. Katar, işitme azalması ve midede yanma ile birlikte. Öksürük, ses kısıklığıyla birlikte. Boğazda tüy varmış gibi kuru öksürük. Öksürük, astımatik baskı hissiyle birlikte, özellikle akşam yatakta iken. Balgamlı gıdıklayıcı öksürük. Öksürük yalnız geceleri ya da yalnız gündüzleri; yahut akşam uyumaya gitmeden önce; yahut sabah saat üç ya da dörde doğru görülür; boğazda toz varmış gibi gıdıklanmadan kaynaklanan kuru öksürük. Öncesinde ağızda tatlı tat ve belirgin dispne ile birlikte kan tükürmenin eşlik ettiği öksürük. Belin alt kısmında batmalarla birlikte öksürük. Öksürürken belde, sternumda ya da mide çukurunda saplanıcı ağrılar. Mukuslu ve kanlı balgam, nefes darlığı ve göğüste ağırlık hissiyle birlikte öksürük. Öksürüğün yol açtığı saf kan çıkarma.
18. Göğüs
Özellikle merdiven çıkarken boğulur gibi olma ile birlikte kısa nefes. Astımatik solunum ve dispne, özellikle sıcak odada ve her türlü efordan sonra; bazen kalp çarpıntısıyla birlikte. Gece dispnesi. Kısa ve boğuk öksürükle birlikte spazmodik astımın ağrılı hissi. Göğüste ve yanlarda saplanıcı ağrılar; özellikle solurken, şarkı söylerken, öne eğilirken, yürürken ya da geceleri; etkilenmiş taraf üzerine herhangi bir süre yatamama ile birlikte. Göğüste yorgunluk hissi. Göğse doğru konjesyon. Sanki göğse kan konjesyonu olmuş gibi göğüste ağırlık. Göğüste yanma. Kalpte sık sık batma. Kalpte çarpıntı, özellikle efordan sonra; bazen epigastriumda içe çekilme ve mide çukurunda güçsüzlükle birlikte. Göğüs derisinde saplanıcı ağrılar. Göğüste mor miliyer döküntüler ve çıbanlar.
20. Boyun ve Sırt
Bel bölgesinde ve ense kökünde, çoğunlukla çekici nitelikte ağrılar. Yandan omuz eklemine doğru keskin çekici ağrılar. Boyun bezleri ve aksiller bezlerde ağrılı şişlik. Guatr. Sırtta ve belde çekici gerginlik.
22. Üst Ekstremiteler
Kollar ve parmaklar geceleyin, sabahları ve bir şey kavrarken uyuşuk ve tutuktur. Kollarda ağırlık ve paralitik güçsüzlük. Kol, el ve parmak eklemlerinde keskin çekici ağrılar; yatağın sıcaklığıyla >. El bileğinde burkulma olmuş gibi ağrı. Ellerde titreme nöbeti. Soğuk suda yıkadıktan sonra ellerde damarların şişmesi ve mavimsi renk. Eller derisinde soyulma. El derisi sertleşir ve çatlar. Parmaklarda kramplar. Parmaklarda uyuşma. Kollar aşağı sarkıtıldığında ellerde şişme. Parmak eklemlerinde şişme.
23. Alt Ekstremiteler
Bacaklarda, sanki tendonlar fazla kısa imiş gibi gerginlik. Bacaklarda seğirme ve kasılma. Bacaklarda büyük yorgunluk. Kalça ekleminde ve uyluklarda, özellikle sabah yatakta, yorgunluktan olmuş gibi ağrı; yürümekle >. Uyluklarda ezilmiş gibi ağrı. Ayaklarda, baldırlarda ve tibialarda kramplar. Dizlerde ve bacaklarda seğirme. Otururken bacaklarda çekici ağrı. Ayak eklemlerinde keskin çekici ağrılar; yatağın sıcaklığıyla >. Topuklarda ülser varmış gibi ağrı ve saplanıcı ağrılar. Ayaklarda yanma hissi. Ayaklarda şişme. Ayaklarda terleme. Özellikle akşam yatağa giderken ayaklarda soğukluk ve titreme. Ayak başparmağında (çıkık olmuş gibi) ağrı, özellikle gece yatakta, hareket ettirince. Ayak başparmağında akşamları, sanki soğuk ısırığı olmuş gibi kızarıklık, sıcaklık ve şişlik.
24. Genel Belirtiler
Deri altı ülserasyon varmış gibi ağrı. Çeşitli yerlerde ülserasyon varmış gibi ağrılar ya da saplanıcı ve keskin çekici ağrılar; yatağın sıcaklığıyla hafifler. Çıkık olmuş gibi ağrılar; eklemlerde çekilme ve gerginlik; sanki tendonların kasılmasından gibi. Vücudun sağ tarafı sol taraftan daha çok etkilenmiş görünür. Ağrılar çoğunlukla ya akşam ya gece, yahut sabah ortaya çıkar. Akşamları vücutta genel huzursuzluk. Kolları ve bacakları uzatma isteği. Çok konuşmaktan ve başkasını dinlemekten büyük yorgunluk. Özellikle açık havada yürürken ya da akşamları uzuvlarda bitkinlik, ezilmiş gibi ağrı ve büyük güçsüzlük; bazen uzanma isteğiyle birlikte. Egzersize karşı isteksizlik. Konvülsiyonlar. Lokal iltihaplanmalar. Tetanos. Skorbütik diskrazi. Kanda bozulmaya eğilim. Zayıflama. Soğuğa büyük hassasiyet.
25. Deri
Burada orada şiddetli kaşıntı; kaşıdıktan sonra yanıcı veziküller ve sivilceler. Kronik miliyer döküntüler. Vücudun tüm üst kısmında kızıl benzeri kızarıklık. Kızıl (malign); koyu kırmızı görünüm, boğaz ağrısı, parotis ve servikal bezlerde çok şişme, hırıltılı solunum, istemsiz dışkı, kusma. Çiller. Nasırlarda yanma, keskin saplanıcı ve çekici ağrılar. Deride ekskoriasyon (bacaklar arasında, anüste ve genital bölgede). Deride deskuamasyon (ellerin avuç içlerinde). (Gangliyonlar.). Bezlerde şişlik. Raşitizm.
26. Uyku
Gündüzleri uykululuk. Uykusuzluk ve uykunun gecikmesi, özellikle gece geç yatınca. Sabah saat 4'e kadar uykusuzluk; uykuya dalarken terleme. Uykuya dalarken kâbus. Sık uyanma, korkuyla birlikte (ardından büyük korku sürer) ve yeniden uykuya dalmakta güçlük. Uyku, hem kaygılı hem romantik, tarihî ve şehvetli rüyalarla doludur. Hayaletler, ölüm, haşarat ve kavgalarla ilgili rüyalar. Bölünmüş ve dinlendirmeyen uyku. Gece sıkıntı nöbetleri, vertigo, başa kan hücumu, sefalalji, diş ağrısı, bulantı, gastralji, kolik, idrar yapma isteği, sümüksü madde tükürme, ayak başparmaklarında ve gangliyonlarda ağrılar, vücutta sarsıntılar, uzuvlarda ağrılar, deride kaşıntı ve batmalar, huzursuzluk, kanın kabarması, kuru sıcaklık, ter, özellikle bacaklarda, titreme ve soğuk görülür.
27. Ateş
Nabız sert, gergin ve sıktır. Akşamları üşüme nöbetleri. Uykuya gitmeden önce titreme ile birlikte şiddetli üşüme. Başta ateşli sıcaklık, ayaklarda soğuklukla birlikte. Her gece ve sabaha doğru terleme. Sabahları ve gün içinde, çoğunlukla eklemler üzerinde terleme.